Avrupa Birliği’nde (AB) enerjide Rusya’ya bağımlılığın nasıl azaltılacağı tartışması Ukrayna kriziyle yoğunlaşırken, Türkiye üzerinden geçen Güney Koridoru en önemli alternatif olarak gösterildi.
AB Enerji Komiseri Günther Öttinger’in basın toplantısıyla açıkladığı Avrupa Enerji Güvenliği Stratejisi raporunda, Birlik ülkelerinin ham petrolde yüzde 90, doğal gazda yüzde 66, katı yakıtlarda yüzde 42 ve nükleer yakıtta yüzde 40 dışa bağımlı olduğu belirtildi.
Raporda, “Tek bir arz ülkesine (Rusya) büyük bağımlılık enerji arz güvenliğinde en acil sorun. Bu durum gaz için geçerli olmakla birlikte elektriğe de yansıyor. AB’nin 6 üyesi gaz ithalatında Rusya’ya tamamen bağımlı durumda” tespiti yapıldı.
AB’nin geçen yıl toplam doğal gaz ithalatının yüzde 39’unu Rusya’dan gerçekleştirdiği ve bunun toplam tüketimde yüzde 27’ye tekabül ettiği, Rusya’nın doğal gaz ihracatında Avrupa’nın, yüzde 71 payla en büyük pazar olduğu vurgulandı.
AB Komisyonu’nun hazırladığı Avrupa Enerji Güvenliği Stratejisi’nde, “Mevcut arz ülkeleriyle ilişkilerin güçlendirilmesine ilaveten AB’nin siyasi hedefi, yeni kaynakların yolunu açmak olmalıdır. Güney Koridoru’nun hayata geçirilmesi ve ortak menfaati ilgilendiren diğer projeler, Hazar bölgesi ve haricinden arzın zeminini hazırladıklarından önemli unsurlardır” ifadelerine yer verildi.
Raporda, Azeri gazının Trans Anadolu (TANAP) ve Trans-Adriyatik (TAP) boru hattı projelerini kapsayan Güney Koridoru’nun, ilk aşamada 2020 yılından itibaren yılda 10 milyar metreküp doğal gazı AB pazarına ulaştırmasının beklendiği vurgulandı. Bu kapsamda döşenecek yeni boru hatlarının Orta Doğu’nun AB’ye bağlanması açısından hayati önem taşıdığına dikkat çekilen raporda, şunlar kaydedildi:
“Türkiye’de inşası öngörülen boru hattı altyapısı, yılda 25 milyar metreküpe kadar doğal gazın Avrupa pazarına ulaştırılmasını temin edebilir. Daha uzun vadeli perspektifte Türkmenistan, Irak ve yaptırımların kaldırılması şartlarını karşılarsa İran gibi diğer ülkeler de Güney Gaz Koridoru’nun genişlemesine ciddi katkı yapabilir. Bu ülkelere yönelik dış politikanın uyumlu ve hedefe dönük olması önemli. Buna ilaveten AB, Akdeniz’in Güney Avrupa için doğal gaz tedarik merkezi haline getirilmesi hedefiyle Kuzey Afrika ve Doğu Akdeniz’deki ortaklarıyla yoğun siyasi ve ticari diyaloğa girmelidir.”
Geçen yıl 400 milyar avroya yakın enerji ithalatı yapan AB, bunun 130 milyar avroluk kısmını Rusya’dan gerçekleştirdi.
AB üyeleri arasında doğal gazda Rusya’ya bağımlılık Estonya, Letonya, Litvanya, Slovakya, Finlandiya ve Bulgaristan’da yüzde 100’ü ve Çek Cumhuriyeti’nde yüzde 90’ı buluyor.
Avusturya, Macaristan, Slovenya, Yunanistan ve Polonya’da yüzde 60-80 aralığında olan bağımlılık oranı, Almanya’da yüzde 40-60, İtalya ve Hırvatistan’da yüzde 20-40 aralığına, İngiltere, Fransa, Hollanda, Romanya ve Danimarka’da yüzde 20 seviyesinin altına geriliyor.
