Rusya’nın Ukrayna krizi nedeniyle birçok Batılı ülkeye karşı yaptırım kararı almasının ardından büyük bölümü ABD’den ihraç edilen tavuk ihtiyacının giderilmesi için alternatif tedarikçi arayışları gündeme geldi.
Devlet Başkanı Vladimir Putin’in, Batı’nın Ukrayna nedeniyle Rusya’ya uyguladığı yaptırımlarına “gıda kozunu oynayarak” cevap verip ABD, AB, Kanada, Avustralya ve Norveç’ten “gıda, tarım ürünü ve hammadde” alımını bir yıllığına yasaklamasının ardından piyasada kümes hayvanı eti arzının azalması bekleniyor.
Rusya, bu ihtiyacı gidermek için aralarında Türkiye ve Brezilya’nın da bulunduğu alternatif tedarikçilerle görüşmelerini sıklaştırıyor.
“Rusya’nın et konusunda en önemli açığı tavuk budu”
Rusya’nın önde gelen taze ve helal et tedarikçilerinden Türk işadamı Mustafa Çalkan, yaptırımların olası etkilerini ve piyasa beklentilerini AA muhabirine değerlendirirdi.
Çalkan, Rusların tavukta en çok but kısmını tercih ettiğini belirterek, bu nedenle et konusunda en önemli açığının “tavuk budu” olacağını ifade etti. Çalkan, yaptırımlardan önce bu ihtiyacın ABD ve Brezilya gibi ülkelerden karşılandığını hatırlatarak, Rusya’nın bu açığı Türkiye ve Brezilya gibi alternatif ülkelerden kapatabileceğini dile getirdi.
Çalkan’ın verdiği bilgiye göre, Rusya yılda 3 ila 3,5 milyon ton beyaz kanatlı eti ve yaklaşık 1,5 milyon ton kırmızı et tüketiyor. Bu ihtiyacın büyük bölümü iç piyasadan karşılanıyor.
Rusya, yedi yıl önce hayata geçirdiği projeyle et üretiminde yerel firmaların gelişmesine ve yerli üretime ağırlık vermeye başladı. Yedi yıl önce Rusya’da tüketilen beyaz etin yaklaşık yarısı yurt dışından gelirken, bugün bu oranın yüzde 20’lere kadar çekildiği kaydediliyor. Rusya’nın iki yıl sonraki hedefi ise bağımlılığı sonlandırmak. Kırmızı ette dışarı bağımlılık ise yüzde 30-35 seviyesinde bulunuyor.
“Rusya rekabetçi fiyat ister”
Türk işadamı Çalkan, Türkiye’nin beyaz ete önem vermesi durumunda Rusya’nın yeni yaptırımlarını fırsata çevirerek ticaret hacmini artıracağını düşünenlerden. Moskova’nın yaptırım krizinde de önceliği Türkiye’ye verdiğini savunan Çalkan, buna rağmen burada önemli olanın dünya serbest piyasasıyla rekabet edebilmek olduğunu vurguladı.
Çalkan, beyaz ette kota ve gümrük sorununun çözülmesi durumunda ciddi bir artış kaydedileceğini ifade ederek, “Özellikle beyaz ette bizim üretim fazlamız var. Bu noktada karşılıklı bir ortak nokta bulunursa çok hızlı bir yol alabiliriz. Çünkü Türkiye hem önemli bir pazar hem de mesafe olarak Rusya’ya yakın. Ancak Rusya rekabetçi fiyat ister. İkili ilişkilerimiz üst seviyede. İyi fiyat verdiğimiz takdirde Türkiye’yi tercih ediyorlar” diye konuştu.
Türk üreticilerin sektörel olarak Rusya pazarını iyi görmesi, taleplerini ve ihtiyaçlarını iyi anlaması gerektiğine vurgu yapan Çalkan, şöyle devam etti;
” Rusya tavuğun but kısmına ihtiyaç duyuyor. Bunu sağlamak için de kiloda 50 cent gümrük alıyor. Bütün tavukta ise dışa ihtiyaç olmadığı için kilo başı 2 dolar vergi alıyor. Burada üzerinde durulması gereken konu Rusların bütüntavuk vergilerinde de indirime gitmesi. O zaman ticarette rekabet ederiz.”
Çalkan, yaptırımlardan dolayı piyasada kısa vadede mal sıkıntısından ötürü fiyat artışı beklense de uzun vadede herhangi bir problem yaşanacağını düşünmediğini söyledi.
Rusya lideri Vladimir Putin, Ukrayna krizindeki rolü gerekçesiyle ülkesine yaptırım uygulayan ülkelerden “gıda, tarım ürünü ve hammadde” alımını bir yıllığına yasaklamıştı. Başbakan Dmitriy Medvedev ise ABD, AB, Kanada, Norveç ve Avustralya’dan “sığır, domuz ve kümes hayvanı eti, balık, peynir, süt ve meyve-sebze” alımının bir yıllığına durdurulduğunu açıklamıştı.
