Urbana-Champaign Illionis Üniversitesi (UCIU), Mütevelli Heyeti’nden ağustos başında iş teklifi alan Filistin kökenli akademisyen Steven Salaita, heyetin onayını beklerken büyük bir sürprizle karşılaştı.
İsrail’in Gazze’ye saldırılarını protesto eden Salaita, sosyal paylaşım sitesi Twitter’daki hesabında İsrail karşıtı açıklamalara yer verdi. Salaita, İsrailli yetkilileri, 2012’de silahsız siyahi genç Trayvon Martin’ı vurarak öldüren George Zimmerman’a benzetti. Kasıtsız adam öldürmekle suçlanan Zimmerman, beraat etmiş ve mahkemenin kararı siyahi Amerikalılar arasında büyük tepkiye yol açmıştı.
Twitter’daki hesabında “Nefsi müdafaa mı? Gerçekten mi? Öyle görünüyor ki İsrail’de ortalıkta dolanan bir sürü lanet olasıca George Zimmerman var” yazan Salaita, bir başka mesajında da İsrail’in saldırılarını “soykırım” olarak niteledi ve “İşler, öyle bir noktaya geldi ki (İsrail Başbakanı Binyamin) Netanyahu boynunda Filistinli çocukların dişlerinden bir kolye ile televizyona çıksa sanırım kimse şaşırmayacak” dedi.
Twitter’da paylaştığı mesajların ardından Salaita’ya, sözleşmesi Mütevelli Heyeti tarafından onaylanmadığı için atamasının yapılmadığı bilgisi iletildi.
Üniversitenin kararı, öğrenciler arasında da tepkiye neden oldu. Üniversite kampüsünde kararı protesto etmek için dün gösteri düzenleyen yüzlerce öğrenciden Rico Kleinstein Chenyek, eposta yoluyla AA muhabirine yaptığı açıklamada, “Bu akademik ifade özgürlüğünün açıkça ihlalinden başka bir şey değildir” diyerek tepkisini dile getirdi. Chenyek, “Amerikan üniversiteleri, ifade özgürlüğünü korumak için atıp tutmaya bayılıyor. Ama özellikle şu an Gazze ve Ferguson’da tanık olduğumuz dış politika ve ırkçılıkla ilgili belirli bazı siyasi konular söz konusu olduğunda ifade özgürlüğü bitiveriyor” dedi.
Protestoda yer alan arkadaşlarının, üniversite kararını ABD’nin ifade özgürlüğüne saldırı olarak nitelediğini aktaran Chenyek, anayasadaki ifade özgürlüğü hakkının, işverenlerin kendilerine ters görüşlü kimseleri işten atma ya da onlara iş olanağı vermemesinin önüne geçemediğine dikkati çekti.
“Siyonistler öğrenci bursları üzerinde de etkili”
Berkeley’deki California Üniversitesi’nde Arapça dersleri veren Hatem Bazian da “Ne söyleyip ne söyleyemeyeceğinizin sınırları aslında belli. Yapılabilecek en kolay şey de birinin kariyerini mahvetmek” ifadelerini kullandı.
ABD’deki üniversitelerden büyük bir kısmının ülkedeki emperyalist sistemin bir parçası olduğunu savunan Bazian, üniversitelerde ve ABD Kongresi’nde güçlü bir yere sahip olan Siyonistlerin üniversite bursları üzerinde de etkili olduğunu belirtti.
Urbana-Champaign Illionis Üniversitesi ise Salaita ile ilgili kararını açıklarken 2006’da Harvard Üniversitesi’nin eski rektörü Lawrence Summers’ın istifaya zorlanmasına atıfta bulundu. Harvard Üniversitesi, kadınların bilim ve mühendislik dallarındaki “yetersizliğinin” deneyimden değil, genetik özelliklerinden kaynaklandığını ileri süren Summers ile ilgili bir güven oylaması yapmış ve oylama sonucunda rektör istifaya zorlanmıştı. UCIU Rektörü Phyllis Wise de bu çerçevede kararlarını, “Illinois Üniversitesi’nde hiçbir şekilde hoş göremeyeceğimiz şey, fikirleri ya da o fikirleri açıklayanları küçük düşüren, suistimal eden kişisel ve saygısız söz ve eylemlerdir” sözleriyle savundu.
Üniversitenin mütevelli heyeti tarafından yapılan açıklamada da “Öğrencilerimizin, öğretim üyelerimizin ve personelimizin ilim irfan yuvalarında huzurlu olmasını istiyorsak kin ve nefrete teşvik eden saygısız, küçük düşürücü ifadeleri medeni bir tartışma şekli olarak kabul edemeyiz” denildi.
ABD’de İsrail’i eleştirenler boy hedefi
2010’un şubat ayında ABD’deki İsrail Büyükelçisi Michael Oren’in konuşmasını protesto eden California Üniversitesi Müslüman Öğrenciler Birliği, ifade özgürlüğünü engelledikleri gerekçesiyle görevden uzaklaştırılmış ve 11 öğrenci gözaltına alınmıştı.
2011’de de İsrail’in dış politikasına karşı çıkan İsrailli oyun yazarı Tony Kushner’e verilmesi planlanan fahri doktora unvanı, siyasi görüşleri yüzünden iptal edilmişti. Tepkilerin ardından üniversitenin mütevelli heyeti, kararı iptal etmek zorunda kalmıştı.
2013’te de Pulitzer ödüllü yazar Alice Walker’a Michigan Üniversitesi’nde konferans vermesi için yapılan teklif, İsrail ile ilgili görüşleri nedeniyle geri çekilmişti. Buna karşın Walker’ın 5 Kasım’da üniversitede yapılacak Zora Neale Hurston Bienali’nde konuşması bekleniyor.
