ANKARA – İBRAHİM YILMAZ
Türkiye‘ye Cibuti‘de tahsis edilen Türk Özel Ekonomi Bölgesi, 1 trilyon dolarlık Afrika pazarına Türk firmalarının girmesinde anahtar rolü üstlenecek. Bölgede, bu yıl içerisinde ilk Türk firmasının faaliyete geçmesi planlanıyor.
AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, Türkiye ile Afrika ilişkileri son yıllarda önemli gelişme gösterdi. Bölgeye ihracat 2015 sonu itibarıyla 12,5 milyar dolar düzeyinde gerçekleşirken, söz konusu rakam 2006 yılında 4,5 milyar dolar seviyelerinde bulunuyordu.
İstanbul’da düzenlenen Türkiye-Afrika Ekonomi ve İş Forumu kapsamında 42 Afrika ülkesinden 2 bine yakın firma ile birçok anlaşmaya imza atıldı, Afrika pazarı açısından stratejik bir ülke olan Cibuti ile yapılan anlaşmalar da bölgede Türk firmalarının etkinliği açısından önem taşıyor. Cibuti’de Türkiye’ye tahsis edilen Özel Ekonomi Bölgesi, Türk firmalarının Afrika pazarına erişiminde “stratejik üs” özelliği taşıyacak.
“1 trilyon dolarlık pazar”
Cibuti Özel Ekonomi Bölgesi, Türk ürünlerinin 12,8 milyon metrekarelik bir alanda 410 milyon nüfuslu ve yaklaşık 1 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğe sahip Comesa Serbest Ticaret Alanı için de bir kapı olacak.
Türkiye’den gelecek yatırımcılar için 99 yıllık süre için daha sonra genişletilebilecek şekilde 500 hektarlık araziden oluşan bölgede faaliyet gösterecek firmalara Cibuti tarafından vergisel teşvik ve muafiyetler de sağlanacak.
Cibuti’deki diğer benzer bölgeler veya planlı yatırım alanlarında üçüncü ülkelere ve/veya işletmeci firma ve yatırımcılara sağlanan tüm avantajlar, teşvikler ve muafiyetler bu bölgedeki işletici firma ve yatırımcılara uygulanacak. Bölgenin üst ve altyapısı için gereken destek Cibuti tarafından verilecek.
Bölge, 100 milyon nüfuslu Etiyopya pazarına ve Doğu Afrika’nın iç kesimlerine erişim imkanı sağlayan güvenli kara ve demiryolu bağlantılarına en yakın mesafede bulunuyor. Ayrıca Cibuti’nin yeni Genel Kargo Limanı’nın da hemen yanı başında yer alıyor.
Bölgede, öncelikle montaj bazlı üretim ve lojistik merkezi olarak faaliyete geçirilmesi sonrasında ise üretim odaklı faaliyetlerin sürdürülmesi planlanıyor.
Cibuti’de yatırım ortamı
Cibuti, coğrafi avantajını da dikkate alarak Doğu Afrika’nın Serbest Ticaret Bölgesi olma hedefi ile hareket ediyor.
Ülkedeki yabancı yatırımcılara birçok kalemde vergisel teşvikler uygulanırken, yatırım tutarı ve türüne göre tüketim vergisi, gelir vergisi, gayrimenkul vergisi, kayıt bedellerinden muafiyet de söz onusu olabiliyor.
“2017’de ilk firma faaliyete geçecek”
Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci, Cibuti ziyareti kapsamında incelemelerde bulunduğu Türk Özel Ekonomi Bölgesi’nin çok farklı bir konseptte olacağını söyledi. Zeybekci, “Türkiye’ye ayrılan bölge, toplamda 5 bin dönümlük bir alan. Bölge, tamamen bizim yönetimimizde olacak. Bölge ülkelerine ulaşmak isteyen firmaların stoklama, montaj ve kısmi olarak üretimin de olacağı bir alan olarak hayata geçirilecek. Şu an itibarıyla önümüzde hukuki bir engel yok.” diye konuştu.
Zeybekci, bölgeye ilişkin hedefleri hakkında da bilgi vererek, “Özel Ekonomi Bölgesinde 2017 yılı içerisinde Türk firmalarının faaliyete geçmesini hedefliyoruz.” dedi.
Bölgenin Cibuti ekonomisine önemli katkılar sağlayacağına dikkati çeken Zeybekci, “Türk ekonomisine fayda konusunda da bölge Doğu, Orta ve Güney Afrika hattında önemli bir giriş kapısı ve anahtar olacak. Buradaki ürünlerin Comesa coğrafyasında her türlü kısıtlamadan muaf bir şekilde dağıtılabilmesi son derece önemli.” ifadelerini kullandı.
Nihat Zeybekci, bölgede depolama noktasında yaşanan sıkıntıların bu bölge sayesinde ortadan kalkacağını anlatarak, buranın lojistik maliyeti açısından da büyük avantajlar sağlayacağına işaret etti.
Afrika ile Türkiye’nin ticaret hacminin son 10 yılda 4 kata yakın arttığını anlatan Zeybekci, “Hedefimiz bunu çok daha ilerilere götürmek. Biz Afrika’nın anahtarı noktasında bulunan Cibuti’ye inanıyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
