WASHINGTON
ABD‘de görevi 20 Ocak’ta devredecek olan Barack Obama yönetimi, ilk kez, Suriye’de sivillere yönelik kimyasal silah kullanımından dolayı Beşşar Esed yönetiminin üst düzey 18 yetkilisine yaptırım kararı aldı.
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Konseyi Sözcüsü Ned Price tarafından yapılan yazılı açıklamada, Hazine Bakanlığının aldığı yaptırım kararının detaylarına yer verildi.
Açıklamada, yaptırım kararının, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü (OPCW) ile BM Ortak Soruşturma Mekanizmasının (JIM) geçen yılki raporlarında yer alan “Suriye rejim unsurlarının 2014 ve 2015 yıllarında sivillere karşı kimyasal silah kullandığı” yönündeki sonuçlara binaen alındığı kaydedildi.
Ayrıca, “Bu yaptırımla ABD ilk kez, spesifik olarak bazı Suriyeli yetkililere Kimyasal Silahlar Anlaşması ile BM Güvenlik Konseyinin (BMGK) 2118 sayılı kararını ihlal ettikleri için yaptırım kararı almıştır.” ifadelerine yer verildi.
Açıklamada Suriye rejiminin kimyasal silah kullanımı en güçlü şekilde kınanırken, “Esed rejiminin barbarca saldırıları, insan ahlakına ve uluslararası sorumluluklara uymamaktadır.” değerlendirmesi yapıldı.
Suriye’nin taraf olup imza attığı Kimyasal Silahlar Anlaşmasına aykırı davrandığı vurgulanan açıklamada, Şam yönetiminin kimyasal silah kullanımından dolayı sorumlu tutulması için gerekli adımların atılmaya devam edeceği kaydedildi.
Hazine Bakanlığı isimleri açıkladı
Hazine Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada ise yaptırım kararı alınan 18 Suriyeli üst düzey yetkilisiyle ilgili detaylı bilgiler paylaşıldı.
Açıklamada, yaptırım listesine alınan Suriyeli askeri yetkililerden Suriye Hava Kuvvetleri Albayı Suhayl Hasan el-Hasan’ın Halep’in çeşitli bölgelerine varil bombaları atılmasından sorumlu olduğu belirtildi.
Suriye Siyasi Güvenlik Direktörlüğü Başkanı Muhammed Halid Rahmun, Suriye Askeri İstihbarat Generali Yasin Ahmed Dahi ve Binbaşı Muhammed Mahmud Mahalla’nın rejimin kimyasal silah kullanımıyla ilişkili olduğu için listeye alındığı kaydedildi.
Yine Suriye Hava Kuvvetleri’nden Albay Muhammed Nafi Bilal’e kimyasal silahların nakliyesinde rol oynadığı için yaptırım uygulanacak. Öte yandan, Suriye Hava Kuvvetlerinden General Ahmed Ballul, Tuğgeneral Muhammed İbrahim, Binbaşı Cemil Derviş, Suriye askeri istihbaratından Badi Mualla, Suriye Arap Cumhuriyet Muhafızları Komutanı Talal Şefik Makhluf de silahların kullanım süreciyle ilgili olarak kara listeye eklendi.
Bunlara ilaveten, Suriye Bilimsel Çalışmalar ve Araştırmalar Merkezinin 5 çalışanı kimyasal silahların geliştirilmesi ve üretilmesinde görev aldıkları için yaptırıma tabi tutulacak. Bu kişilerin isimleri şöyle: Tuğgeneral Ali Wanus, Tuğgeneral Ghassan Abbas, Tuğgeneral Samir Dabul, Albay Zuhayr Haydar, Albay Habib Hawrani ve Albay Firas Ahmed.
Ayrıca, Suriye askeri istihbaratının eski lideri Refik Şihada ve Suriye Savunma Bakanlığına bağlı Teknolojik Endüstriler Örgütünün Genel Müdürü Bayan Bitar, yaptırım listesine alınan diğer Suriyeliler oldu.
Esed yönetiminin savunma firmasına yaptırım
ABD Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada da, Esed yönetiminin Savunma Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösterdiği ifade edilen “Teknolojik Endüstriler Örgütü” (Organization for Technological Industries) adlı firmaya yaptırım kararı alındığı belirtildi.
Söz konusu firmanın, Esed yönetiminin savunma bakanlığına karadan karaya füze gibi üst düzey teknoloji gerektiren askeri silah ve malzeme tedarik ettiği vurgulanan açıklamada, Suriye rejiminin sivillere karşı kimyasal silah kullandığının altı çizildi.
BMGK’nın, Suriye’de kimyasal silah kullananların tespit edilmesini isteyen kararı üzerine BM Genel Sekreteri tarafından oluşturulan 3 kişilik bağımsız uzmanlar paneli bir yıllık çalışmanın ardından raporlarını geçen yılın ağustos ayında BM Genel Sekreterliğine sunmuştu.
Raporda, 16 Mart 2015’te Talmenes ile 12 Nisan 2015’te Sarmin’de klorin gazıyla yapılan kimyasal saldırıların rejim helikopterlerinden gerçekleştirildiği, 21 Ağustos 2015’te Marea’da hardal gazlı saldırının failinin ise DEAŞ olduğu ifade edilmişti.
Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü de daha önceki birçok raporunda Suriye’de zehirli gazların çatışmalarda defalarca ve sistematik olarak kullanıldığını tespit etmişti.
Muhabir: Hakan Çopur, Gülbin Yıldırım
