ANKARA – Meltem Bulur
Türkiye‘nin Nairobi Büyükelçisi Deniz Eke, Doğu Afrika’daki ülkelerin bir dönem Avrupa Birliği’nin içinden geçtiği gibi bir entegrasyon süreci içinde olduğunu belirterek, “Pek çok üründe standardizasyona gitmeyi hedefliyorlar. Dolayısıyla Kenya‘da yatırım yapacak bir Türk sanayici orada ürettiği malları rahatlıkla lojistik ve gümrük avantajlarından faydalanarak bölge ülkelerinde pazarlayabilir.” dedi.
Eke, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Kenya’nın Türkiye’nin Afrika açılımında en öncelikli kilit ülke ve ortak olarak değerlendirdiğini söyledi. Kenya’nın coğrafi, stratejik özelliklerine bakıldığında Türkiye ile pek çok benzerlikleri olduğuna dikkati çeken Eke, bunun da iş birliği için çok ciddi bir potansiyel sunduğunu ifade etti.
Türkiye’nin Avrasya’nın ortasında kilit konumda bir ülke olduğunu dile getiren Eke, Kenya’nın da kendi bölgesinde aynı konumda bulunduğunu, son yıllarda çok ciddi adımlar kaydettiğini, finans, bankacılık, ticaretin ihracata dayalı standartlara kavuşması yönünde ciddi hedefleri olduğunu anlattı.
Bu açılıma 2030 vizyonu dendiğini ifade eden Büyükelçi Eke, şöyle devam etti:
“2030 yılına kadar hem halkın gelir seviyesini yükseltmeyi hem de Türk sanayisinin bir dönem geçirdiğine benzer bir transformasyonu gerçekleştirmeyi hedefliyorlar. Bence zorluklar var. Her ülke için var. Dünyanın mevcut konjonktürü içinde de hayat, siyaset, ekonomi hiçbir ülke için kolay değil ama burada önemli olan sınamaları gerçekçi bir şekilde tespit etme ve hedefleri de bunlara göre belirleyip belirli bir irade ortaya koyabilmek. Kenya, Afrika içinde doğru adımlar atan ülkelerden bir tanesi. Bu bakımdan hem tecrübelerimizi paylaşmak hem de bölgelerimizde yarattığımız sinerjiyi nasıl birlikte kullanabileceğimizi görmek, daha iyi kullanmak adına ilişkilerimize önem veriyoruz. Ben şanslı bir büyükelçiyim çünkü aynı iradenin Kenya’da da olduğunu biliyorum.”
“Türkiye, diğer ülkelerden farklı”
Eke, Kenya insanının dost canlısı, yetenekli, öğrenmeye ve bilgiye meraklı bir yapıya sahip olduğunu dile getirerek, tek yapılması gereken şeyin, ellerinden tutulması olduğunu, bunun Türkiye’yi Afrika’da faaliyet gösteren diğer ülkelerden farklı bir konuma koyduğunu vurguladı.
“Biz gerçekten hem ekonomik kalkınma tecrübemizi hem de insani yönümüzü birleştirerek Afrika’ya gidiyoruz. Tabi ki bir iş adamının, şirketin önceliklerinden birisi kar etmektir. Ama bunu çok agresif bir şekilde değil, oradaki insanların beklentilerini de dikkate alarak yapıyoruz.” diyen Eke, Kenya’da üzerinde çalıştıkları bazı projeler hakkında şu bilgileri verdi:
“Nairobi yakınlarında bir sanayi bölgesi kurmak ve Türk yatırımcıları oraya toplayarak, kendilerine Kenya makamlarıyla birlikte yardımcı olmak istiyoruz. Kenya’da ekonomik bölgeler yeni gelişen bir kavram. Birlikte bölgeyi kalkındırıp bir emsal yaratmak hedefindeyiz. Kenya’yı lojistik üs olarak değerlendirebileceğimizi düşünüyoruz. Mombasa limanını son dönemde geliştirme yönünde ciddi projeler de gündeme geldi. Türkiye açısından çok ciddi bir potansiyeli orada görüyoruz. Tarım alanı çok bakir, el atmadığımız bir alan. Yerel halkı istihdam etmek suretiyle kısa zamanda ciddi bir tarımsal üretime destek sağlayıp böylece ‘kazan-kazan’ ilkesi çerçevesinde ülkeleri bir araya getirmek mümkün.”
Safari tatilleri lüks değil
Büyükelçi Deniz Eke, Kenya’da görev yapmadan önce safari tatillerini üst düzey gelir grubuna mahsus olarak gördüğünü, ancak durumun böyle olmadığını ifade etti. Başkent Nairobi’nin içinde bir doğal park bulunduğunu, bu parkta çok mütevazi bütçelerle safari yapılabildiğini dile getiren Eke, aynı zamanda ülkenin doğu kıyısında muhteşem kumsalların yer aldığını kaydetti. Eke, “Ben Kenya’nın turizm elçiliğini de yapmak istiyorum. Kenya’ya gelsinler, görsünler, turist olarak. Eminim çok farklı izlenimlerle ayrılacaklar. Çok sevinecekler.” dedi.
Kenya’nın rekabete çok açık, zor bir pazar olduğunu ifade eden Eke, “Ama doğru stratejilerle Türkiye algısının çok olumlu olduğu bir pazar. Bütün bunları çok doğru değerlendirmemiz gerektiğini düşünüyorum.” şeklinde konuştu.
“FETÖ diğer ülkeler için de gizli bir tehdit”
FETÖ’nün ne kadar sinsi bir örgüt olduğunu uzun yıllar göremediklerini dile getiren Eke, şunları söyledi:
“FETÖ nasıl Türkiye için tehditse diğer ülkeler için de gizli bir tehdit ama tabi her ülkenin durumu birbirinden farklılık gösteriyor. Eğitim ve sağlık, Afrika ülkelerinde çok büyük ihtiyaç. Bu alanda FETÖ’nün maalesef yaratmış olduğu birikimi belirli modeller çerçevesinde nasıl ele alacağımızı konuşmamız lazım. Ama bu bir süreçtir. Her ülkenin kendine özgü şartları ele almasını, dikkate alınmasını gerektirir. Türkiye ile Kenya arasında pozitif bir gündem var. FETÖ gibi negatif unsurların diğer büyük potansiyeli gölgelemesine izin vermemek gerektiğini düşünüyoruz.”
