BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
ABD‘nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Nikki Haley, Myanmar ordusunun Arakanlı Müslümanlara karşı “etnik temizlik” uyguladığını belirterek, Myanmar ordusuna silah sağlayan ülkelere “silah satışını askıya alın” çağrısı yaptı.
BM Güvenlik Konseyi, 7 ülkenin talebi üzerine Myanmar’da Arakanlı Müslümanlara yönelik devam eden şiddet olaylarını açık oturumda görüşmek için toplandı.
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, BMGK üyesi ülkeleri Arakan’daki durum hakkında bilgilendirdi.
Myanmar’da 25 Ağustos’ta başlayan krizin giderek kötüleştiğine ve Arakan’da sahadaki gerçeklerin acilen harekete geçilmesi gerektiğini ortaya koyduğuna dikkati çeken Guterres, “Bu durum dünyanın en hızlı büyüyen mülteci krizine, insani krize ve insan hakları ihlalleri kabusuna dönüştü.” dedi.
Antonio Guterres, Myanmarlı yetkililerden, askeri operasyonlara derhal son vermelerini, insani yardım girişine izin vermelerini ve Arakanlı mültecilerin güvenli ve onurlu şekilde ülkelerine geri dönüşlerine olanak sağlanmasını istedi.
Myanmar’daki şiddet olaylarından kaçarak Bangladeş’e sığınan mültecilerin sayısının 500 bini geçtiğini ifade eden Guterres, yerlerinden edilenlerin yüzde 94’ünün Arakanlı olduğunu söyledi.
Yaşanan insani felaketin radikaleşmeye neden olacağı ve korumasız insanların insan kaçakçılarının eline düşebileceği uyarısında bulunan BM Genel Sekreteri Guterres, şunları kaydetti:
“Kaçmak zorunda kalan çoğunluğu kadın, çocuk ve yaşlılardan tüyler ürperten ifadeler duyduk. Bu ifadeler, aşırı şiddet uygulandığını, ciddi insan hakları ihlalleri yaşandığını, sivillere gelişigüzel ateş açıldığını, mayın kullanıldığını ve cinsel şiddet uygulandığını gösteriyor. Kabul edilemez bu duruma derhal son verilmeli.”
Myanmarlı yetkililerin, askeri operasyonların 5 Eylül’de bittiğini söylemesine rağmen Arakanlıların hala yerlerinden edildiğini ve Müslümanların köylerinin yakıldığını kaydeden Guterres, Arakan’ın kuzeyindeki 471 köyden 176’sının tamamen terk edildiğini aktardı.
ABD’den “silah satışı askıya alınsın” çağrısı
Konseyde konuşan ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Nikki Haley de Myanmar ordusunun Arakanlı Müslümanlara karşı “etnik temizlik” yaptığını söyledi.
Haley, “Bu konseyde iyi niyetli diplomatik sözler çoktan söylendi ve artık zamanı geçti. Myanmar ordusunda suç işleyen, nefreti körükleyenlere karşı harekete geçmeliyiz, suç işleyenler görevinden alınmalı ve yargılanmalı. Myanmar ordusuna silah sağlayan ülkeler silah satışlarını askıya almalı.” ifadelerini kullandı.
Fransa’nın BM Daimi Temsilcisi François Delattre ise Myanmar hükümetinden Arakan’daki askeri eylemler ve şiddet olaylarına son vermesini isteyerek, bölgeye engelsiz şekilde insani yardım ulaştırılmasına izin verilmesini talep etti.
Ekim ayında BMGK’nın başkanlığını üstleneceklerini hatırlatan Delattre, başkanlıkları süresince bu konuyu gündemde tutmaya devam edeceklerini bildirdi.
Bu kapsamda özel bir toplantı yapacaklarını ifade eden François Delattre, bu toplantıda eski BM Genel Sekreteri ve Arakan Danışma Komisyonu Başkanı Kofi Annan’ın brifing vereceğini belirtti.
Rusya’nın BM Daimi Temsilcisi Vassily Nebenzia da konuşmasında, Arakan’da yaşananlara objektif yaklaşılmasını isteyerek “soykırım ve etnik temizlik” ifadelerinin daha dikkatli kullanılması gerektiğini savundu.
Çin’in BM Daimi Temsilci Yardımcısı Wu Haitao ise Myanmar hükümetinin sorunu çözmek için gayret gösterdiğini ve olayların yatışmaya başladığını öne sürerek, uluslararası toplumdan sabır ve anlayış istedi.
Muhabir: Betül Yürük, Mustafa Keleş
