BERLİN
Köln‘deki 2016 yılbaşı kutlamalarında sığınmacıların suçlandığı taciz ve tecavüz olayları ile yıl sonunda Noel pazarına yapılan saldırı güvenlik konusunda Almanları daha da endişelendirdi.
Avrupa çapında yaşanan sığınmacı krizinde en fazla sığınmacıyı kabul eden Almanya’da bu nedenle aşırı sağ güçlendi.
Ülkede sığınmacı yurtları, camiler ve sığınmacılara karşı saldırılar gerçekleşti.
Almanya için Alternatif Partisi (AfD) bu durumu fırsat bilerek sığınmacı konusunu siyasi malzeme yaptı ve 10 eyalet meclisine girmeyi başardı.
Başbakan Angela Merkel sığınmacı krizinin çözümünde anahtar ülke olarak gördüğü Türkiye’ye 8 ay içerisinde beş kez gitti.
Almanya ile Türkiye 21 Ocak’ta Berlin’de ilk kez hükümetlerarası stratejik istişareler toplantısı düzenlendi. İki ülke arasında yasa dışı göç, insan kaçaklığı ve terörle mücadele konularında işbirliğini geliştirmek için somut adımlar atıldı.
Almanya – Türkiye gerginliği
Türkiye ile Almanya arasındaki ilişkiler son dönemde inişli çıkışlı bir seyir izlerken, yaşanan gelişmeler 2016’da ikili ilişkiler açısından çalkantılı geçmesine neden oldu.
Türkiye-Almanya ilişkileri 31 Mart’ta Alman komedyen Jan Böhmermann’ın kamu televizyonu ZDF’deki “Neo Magazin Royale” programında okuduğu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hakaret içeren şiir nedeniyle gerildi. Türkiye Almanya’ya diplomatik nota vererek tepkisini gösterdi.
Federal Meclis’te 23 Şubat’ta görüşülen ancak hükümette yer alan partilerin AB-Türkiye Anlaşması’nı zora sokmamak için Yeşiller Partisi Eş Başbakanı Cem Özdemir’e geri çektirilen 1915 olaylarına ilişkin Ermeni iddialarının içeren karar tasarısı 2 Haziran’da yeniden gündeme getirildi ve oy çokluğuyla kabul edildi. Karar tasarısının kabulü Almanya Türkiye ilişkilerini derinden zedeledi.
Türkiye karara tepki olarak dönemin büyükelçisi Hüseyin Avni Karslıoğlu’nu Ankara’ya çağırdı. Türkiye, İncilik Hava Üssü’nde bulunan Alman askerlerini ziyaret etmek isteyen Alman parlamenterlere izin vermedi.
7 Mayıs’ta terör örgütü PKK’nın Suriye’deki uzantısı PYD Berlin’de temsilcilik açtı.
15 Temmuz sonrası Almanya duyarsız
Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) 15 Temmuz darbe girişiminden sonra Alman siyasetçilerin yetersiz tepki göstermesi ve Alman medyasının da Türk halkının darbeyi engellemesini görmezden gelmesi Türkiye’yi ve Almanya’da yaşayan Türkleri hayal kırıklığına uğrattı.
15 Temmuz FETÖ’nün darbe girişiminin ardından birçok FETÖ üyesinin Almanya’ya kaçtığı tespit edildi.
21 Ekim’de Almanya İçişleri Bakanlığından yapılan açıklamada, diplomatik pasaport sahibi 35 kişinin 15 Temmuz darbe girişiminden sonra Almanya’ya iltica başvurusunda bulunduğu yönündeki haberler doğrulandı. Bu kişilerin FETÖ soruşturması kapsamında görevden el çektirilen ve Türkiye’ye dönmeyen askeri ataşe ve dışişleri mensupları olduğu öğrenildi.
3 Kasım’da Almanya’nın Türkiye’de hakkında yakalama kararı bulunan Cumhuriyet gazetesinin eski genel yayın yönetmeni Can Dündar’a pasaport verdiği ortaya çıktı. 7 Kasım’da Almanya Cumhurbaşkanı Joachim Gauck Can Dündar’ı Bellevue Sarayı’nda kabul etti.
Almanya’daki saldırılar
22 Temmuz’da Münih’teki bir alışveriş merkezinde İran kökenli Ali David Sonboly etrafa silahla ateş açtı. Saldırıda 3’ü Türk 9 kişi öldü, 35 kişi yaralandı. Sonboly, saldırının ardından intihar etti.
27 Eylül’de Dresden’deki Fatih Camisi’ne el yapımı bomba bırakıldı. Maddi hasarın oluştuğu saldırıda yaralanan olmadı. Saldırıyı düzenleyen kişinin PEGIDA hareketinin eyleminde konuşmacı olduğu ortaya çıktı.
19 Aralık günü Tunuslu Anis Amri kaçırdığı tır ile Berlin’de bir Noel pazarına daldı. Bu saldırısı sonrası 12 kişi hayatını kaybetti. Anis Amri kaçtığı İtalya’da polis tarafından vurularak etkisiz hale getirildi.
Fransa ve Belçika’nın ardından Almanya’nın da saldırıya uğraması Alman kamuoyunda devletin terörle mücadelede başarısız algısının oluşmasına neden oldu.
Almanya’da yaşanan bu saldırı sonrası gelecek yıl yapılacak genel seçimleri etkilemesi bekleniyor. Zira gelecek seçimde yerini koruması beklenen Angela Merkel ilk kez endişeli görünüyor.
Almanya yeni bir terör saldırısı endişesi içinde yeni yıla giriyor. İktidar yeni yılda teröre karşı mücadele yasasını genişleterek kamuoyunun endişelerini gidermeyi amaçlıyor.
ABD ile ilişkiler
8 Kasım’daki seçimlerde Hillary Clinton’un başkan seçilmesini arzulayan Almanya Başbakanı Angela Merkel’in ABD’nin 45. Başkanı seçilen Donald Trump’tan duyduğu şaşkınlık kamuoyunun dikkatini çekti. Merkel hükümeti Trump’ın seçilmesine adeta hazırlıksız yakalandı ve dış politikasında bazı gözden geçirmelere ihtiyaç duydu.
İç politika
14 Kasım Almanya’da hükümeti oluşturan Hristiyan Demokrat Birlik ve Hristiyan Sosyal Birlik (CDU/CSU) partileri ile Sosyal Demokrat Partisi (SPD), 12 Şubat’ta görevi sona erecek Cumhurbaşkanı Joachim Gauck’un yerine Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier’i ortak aday olarak belirledi.
Angela Merkel 6 Aralık’ta dokuzuncu kez Hristiyan Demokrat Birlik Partisi Genel Başkanı seçildi. Angela Merkel 2017 sonbaharında yapılacak seçimlerde partisinin başbakan adayı olduğunu bildirdi.
Gelecek yıl yapılacak seçimlerde Almanya için Alternatif Partisi’nin Federal Meclis’e girme ihtimali diğer partileri endişelendiren diğer bir durum olarak öne çıkıyor.
Ekonomi
Almanya ekonomisi genel anlamda olumsuz bir yıl geçirmemesine rağmen Lufthansa pilotlarının kasım ayında yaptıkları grevden yüzbinlerce yolcu etkilendi ve şirket milyonlarca avro zarar etti.
Muhabir: Cüneyt Karadağ
