“The Guardian”ın internet sitesinde yer alan habere göre, Avustralya Savunma Bakanlığı tarafından dün yapılan açıklamada, Suudi Arabistan ve BAE’ye askeri teçhizat ihraç etmeye devam edileceği belirtildi. Açıklamada, jeostratejik koşullar ve olası risklerin değerlendirildiği ancak konuya ilişkin kararlarda herhangi bir değişiklik olmadığı belirtildi.
İhracat izinlerinin tek tek değerlendirildiği vurgulanan açıklamada, belgelerin ihraç edilen malların, insan hakları ihlallerinin yaygınlaştırılması gibi Avustralya’nın ulusal çıkarlarına zarar verecek şekilde kullanıldığının tespit edilmesi durumunda reddedildiği vurgulandı.
Avustralya hükümeti, Ağustos 2019 – Ekim 2020’de Suudi Arabistan’a askeri malzemelerin ihracatına ilişkin 5, BAE’ye ise 9 daimi izin belgesi düzenlemişti.
Öte yandan, Uluslararası Af Örgütü ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) gibi birçok kuruluş, Avustralya hükümetine Yemen’deki iç savaşa dahil olan ülkelere silah satışını durdurma çağrısında bulundu.
Çocukları Kurtarın Vakfı (Save The Children) Avustralya Yönetim Kurulu Başkan Vekili Mat Tinkler, hükümetin konuya ilişkin açıklamasını “acı bir hayal kırıklığı” olarak nitelendirdi.
Avustralya hükümetinin Suudi Arabistan ve BAE’ye ihraç edilen bazı askeri ekipmanlara ilişkin bilgi vermemesini eleştiren Tinkler, Avustralya halkının hangi silahların satışının yapıldığını ve bu silahların Yemen’deki insani krizi körükleyip körüklemediğini bilmeye hakkı olduğunu savundu.
ABD Başkanı Joe Biden, geçen hafta Yemen’deki “dayanılmaz bir yıkım” olarak tanımladığı “insani ve stratejik bir felaket yaratan savaşı” sona erdirmek için diplomatik görüşmelere hız verdiklerini açıkladı. Ayrıca, Biden, silah satışı da dahil askeri operasyonlara verilen desteği sonlandırma kararı aldıklarını duyurmuştu.
Sivil toplum kuruluşları ve insan hakları örgütleri, Biden’ın açıklamaları üzerine, diğer ülkeleri de Yemen’deki krize yönelik ABD ile benzer bir tutum sergilemeye davet etmişti.
Biden’ın ocak ayında göreve gelmesinden kısa bir süre sonra, İtalya hükümeti Suudi Arabistan ve BAE’ye füze satışını durdurduklarını açıklamıştı.
Ancak Avustralya ile benzer bir tutum sergileyen İngiltere, ülkede tüm silah ihracat izinlerinin çok katı kriterlere bağlı olduğunu ve hükümetin silah satışına ilişkin sorumluluklarını çok ciddiye aldığını belirterek ABD’nin izinden gitmeyi reddetmişti.
Almanya ise Suudi gazeteci Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul’daki Suudi başkonsolosluğunda öldürülmesinin ardından, 2018 yılında Suudi Arabistan’a silah satışını yasaklama kararı almış ve bu yasağı birkaç kez uzatmıştı.
Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman’a yönelik eleştirileriyle bilinen ve Washington Post gazetesinde köşe yazarlığı yapan Cemal Kaşıkçı, 2 Ekim 2018’de gittiği Suudi Arabistan İstanbul Başkonsolosluğundan bir daha çıkmamıştı. Kaşıkçı’nın daha sonra konsoloslukta öldürüldüğü ve cesedinin parçalandığı ortaya çıkmıştı.
Yemen’deki iç savaş ve insani kriz
Uzun süredir siyasi istikrarsızlığın hüküm sürdüğü Yemen’de İran destekli Husiler ile hükümete bağlı güçler arasında çatışmalar yaşanıyor.
Husiler, Eylül 2014’ten bu yana başkent Sana ve bazı bölgelerin denetimini elinde bulundururken Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri ise Mart 2015’ten bu yana Husilere karşı Yemen hükümetine destek veriyor.
Yemen’de yaklaşık 7 yıldır süren çatışmalarda binlerce kişi yaşamını yitirdi. Dünyanın en fakir ülkeleri arasında yer alan Yemen’de iç savaş nedeniyle büyüyen insani kriz de korkunç boyutlara ulaştı.
