SARAYBOSNA
Bosna Hersek‘te 1992-1995 yıllarında yaşanan savaşta hayatını kaybeden 7 bin kurbanın bedenine, savaşın üzerinden 22 yıl geçmesine rağmen hala ulaşılamadı.
Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü, savaşın ardından ülke genelinde tespit edilen 550 toplu mezarda 25 bin kurbanın bedenlerine ulaşıldığını, 7 bine yakının ise hala arandığını açıkladı.
Dünya Kayıp Kişiler Günü dolayısıyla AA muhabirine açıklamada bulunan Bosna Hersek Kayıp Kişiler Enstitüsü Sözcüsü Lejla Cengic, enstitüye yapılan toplu mezar ihbarlarının yerinde yapılan incelemelerle değerlendirildiğini belirterek, “İşimizin zorlaştığı bir aşamaya geldik. Ülkemizde yüzlerce toplu mezar daha bulunuyor, ancak ihbarların sayısı gün geçtikçe azalıyor.” dedi.
Savaşta kaybolanların dörtte üçünün bulunduğunu söyleyen Cengic, “Dünyada, silahlı çatışmanın ardından böyle sonuçların elde edildiği başka bir ülke yok. Bu konuda en başarılı ülke Bosna Hersek’tir.” diye konuştu.
Süreç ne kadar hızlı olursa olsun, bunun, kayıp kişilerin aileleri için yeterli olmadığını vurgulayan Cengic, 98 kurbanın bedenlerini bulmayı umdukları Koricanske kayalıkları yakınlarında bulunan toplu mezarın yerinin tespit edildiğini ve kısa süre içinde burada da çalışmaların başlatılacağını söyledi.
Bosna Hersek genelinde bugüne kadar tespit edilen 550 toplu mezarda bulunan bedenlerin birçoğunun tam olmadığına dikkati çeken Cengic, şunları kaydetti:
“Toplu mezar sayısının en yüksek olduğu bölgeler Prijedor ve 1995 yılında soykırım aşanan Srebrenitsa yakınları. Her bölgenin kendine has özellikleri bulunuyor. Mesela çukurları fazla olan Hersek bölgesinde kurbanlar genellikle çukurlara atılmış üzerleri çöplerle örtülmüş. Nehir ve göllerin olduğu bölgelerde ise suya atılmışlardır. Maalesef bu şekilde kaybolanlara asla ulaşamayacağız.”
Prijedor bölgesinde bulunan maden ocaklarının toplu mezar olarak kullanıldığını anımsatan Cengic, “Bosna’nın doğusundaki Foça şehrinde, evlerinde veya ibadet yerlerinde yakılmış cesetlerin sayısı yüksek. Kurbanların birçoğu çöp yığınlarına atılmış.” ifadelerini kullandı.
Dünyanın başka hiçbir ülkesinde ikinci ve hatta üçüncü bir bölgeye taşınan toplu mezarlar bulunmadığına dikkati çeken Cengic, “Bu, cesetlerin gizlenmeye, bazı durumlarda ise tamamen yok edilmeye çalışıldığının göstergesidir. Buradaki amaç cesetlere hiçbir zaman ulaşılamaması, işlenen suçların asla kanıtlanamamasıdır. Bu, yaşananların inkar edildiğinin ispatıdır.” dedi.
Muhabir: Vesna Besiç, Sanela Crnovrsanin
