NEW YORK
ABD’deki temaslarını sürdüren Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı görüşmenin ardından gazetecilerin sorularını yanıtladı.
İncirlik Üssü’nde NATO çerçevesinde ABD ve diğer müttefiklere bağlı güçlerin bulunduğunu hatırlatan Çavuşoğlu, DEAŞ ile mücadele kapsamında başka ülkelerin uçaklarının da gelmesine müsaade ettiklerini söyledi.
Türkiye’nin DEAŞ’e karşı önemli bir mücadele yürüttüğünü vurgulayan Çavuşoğlu, “Fakat son zamanlarda koalisyonun hava desteğini görmüyoruz. Madem DEAŞ ile mücadele etmek için bir koalisyon oluşturduk, Türkiye de fiziki imkanlar sağladı, peki niye destek vermiyorsunuz? Amaç ne? Ne istiyorsunuz?” diye sordu.
Rakka’dan El Bab’a doğru gelen DEAŞ unsurları olduğunu ve bunların koordinatlarını da verdiklerini anlatan Çavuşoğlu, şöyle devam etti:
“Niçin vurmuyorsunuz? Bunu beklemek bizim en doğal hakkımız değil mi? Şimdi bunlar olmayınca da halkımız da soruyor; ‘Madem destek vermeyecekler, İncirlik Üssü’nü niye kullanıyorlar?’ Son derece haklı bir soru ya da sorgulama. Yani şu anda İncirlik Üssü’nün kapatılması gündemde değil ama özellikle DEAŞ için gelen ülkeler bu desteği vermeyecekse burada kalmasının bir anlamı da yok. Halkımız bana göre haklı. Halkımızın ferasetine biz her zaman inanıyoruz. Sağduyulu bir şekilde sorguluyor; ‘Biz burada şehit veriyoruz. Niye destek vermiyorsun? Niye geldin, niye destek vermiyorsun?’ Bu son derece haklı bir soru.”
Astana görüşmeleri
Bakan Çavuşoğlu, başka bir soru üzerine, Astana görüşmelerinin önündeki temel engelin Suriye’deki ateşkes ihlalleri olduğunu dile getirdi.
İhlal listesini gördüğünü ve bunun kendisini kaygılandırdığını bildiren Çavuşoğlu, tüm ihlallerin rejim ve destekçileri tarafından gerçekleştirildiğini, muhaliflerden tek bir ihlal bile gelmediğini ifade etti.
Bu ihlallerin kabul edilemeyeceğini söyleyen Çavuşoğlu, görüşmelerin taraflarının belirlenmesinin önemine de işaret ederek bu konunun da diğer bir sorun olabileceğini anlattı.
Muhaliflerin Astana görüşmelerine hazır olduğunu ve bir çözüm vizyonu ortaya koyduklarını belirten Çavuşoğlu, “Tüm taraflar delegeleri kendileri belirleyecekler. Bu, anlaşmanın bir parçası. Hem rejim tarafı hem de muhalifler delegelerine kendileri karar verecek.” ifadelerini kullandı.
Rusya’dan beklentiler
Çavuşoğlu, ihlallere ilişkin “nasıl yaptırım uygulanacağı” konusundaki çalışmaların da sürdüğünü aktararak, Türkiye’nin rapor edilen tüm ihlalleri Rusya‘ya ilettiğini bildirdi.
Rusya’dan beklentileri olduğuna değinen Çavuşoğlu, “Bu da çok basit; rejimi ve rejimin yanındaki grupları durdurmaları gerekiyor. Herkes verdiği sözü tutsun, imzaladığı belge ve yükümlülüklerin arkasında olduğunu göstersin. Bugünkü ihlallere baktığımız zaman hepsi rejim tarafından, hava saldırıları da öyle. Şimdi İran‘ın da burada garantileri var.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin üzerine düşeni yaptığını kaydeden Çavuşoğlu, muhaliflerin de bu ihlallere karşı ölçülü bir tutum sergilemesinin hem bu sürece hem de Türkiye’ye olan güvenlerinin sonucu olduğunu dile getirdi.
Bakan Çavuşoğlu, Türkiye’nin ihlallere karşı muhalifleri tutmaya çalıştığını anlatarak, “Ama karşı taraf buna devam ederse bu da çok zor olacaktır. Bunu bilmemiz gerekir.” diye konuştu.
Kıbrıs müzakereleri
Çavuşoğlu, Kıbrıs sorunununa ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Kıbrıs konusunu da görüştük ve son aşamaya geliyoruz. İki taraf ve BM yapıcı bir şekilde çalışıyor. Hala birtakım sorunlar var. Cenevre’de 9-11 Ocak tarihlerindeki toplantı öncesi iki taraf bu konuları görüşmeye devam ediyor. 12 Ocak’ta ise iki taraf, üç garantör ülke ve Avrupa Birliği olacak. Bu son toplantıda bütün konuları görüşeceğiz. Türkiye bu süreci en başından beri destekliyor.”
“Kıbrıs sorunun çözümü konusunda ne kadar iyimsersiniz?” sorusuna Çavuşoğlu, “Her zamankinden daha iyimserim, şahsen de iyimserim. Suriye’deki durum bazen beni kötümser yapsa da gerçekçi bir kişiyim. Ciddi konular var, kolay da değil. Yöntemler ve çerçeve ortada, Kıbrıs’ta çözüme ulaşabiliriz. Sadece Türkiye değil, Yunanistan, Kıbrıs’ta iki taraf, Doğu Akdeniz ve bölgemizin böyle olumlu bir gelişmeye ihtiyacı var. Kolay değil ama çözüme ulaşılması konusunda kararlıyız.” yanıtını verdi.
“Trump ile 20 Ocak’tan sonra görüşeceğiz”
Mevlüt Çavuşoğlu, “Donald Trump’ın ekibiyle de görüşmeyi düşünüyor musunuz? Görüşürseniz Fetullah Gülen’in iadesini gündeme getirecek misiniz?” sorusunu ise şöyle yanıtladı:
“Resmi bir şekilde göreve başladıkları zaman görüşeceğiz. Şimdi bir mevcut yönetim var. Bu yönetim görevi 20 Ocak’ta devrediyor. Trump yönetimi de 20 Ocak’ta iş başına geliyor. Gayriresmi görüşmelerimiz her zaman oluyor. Cumhurbaşkanımızın Trump ile telefon görüşmesi oldu. Ekibin içinde bizim de tanıdıklarımız var, görüşüyoruz. Bunlar olur ama resmi görüşmelerimizi, tabii ki mevcut yönetime de saygı duymamız lazım, 20 Ocak’tan sonra yapacağız. Elbette terörist başı Fetullah Gülen’in iadesini istemek en doğal hakkımızdır. Zaten bu talebi biz çoktan ilettik. Delilleri, dosyaları aynı şekilde Amerikan tarafına verdik. Süreci de yakından takip ediyoruz. Yeni yönetime de tabii ki bu taleplerimizi dile getireceğiz ve iadesini isteyeceğiz.”
Muhabir: Mustafa Keleş, Betül Yürük
