WASHINGTON
ABD Senatosu Silahlı Hizmetler Komitesi‘nin düzenlediği “Ortadoğu politikası ve stratejisi” başlıklı oturumda Ortadoğu’da görev yapmış eski Amerikalı diplomatlar konuştu.
Senatörlerin ABD Bakanı Donald Trump‘ın Kudüs‘ü “İsrail’in başkenti” olarak tanıma kararını tartışmaya açması üzerine değerlendirmeler yapan eski diplomatlar Trump’ın kararını eleştirdi.
2011 ve 2014 yıllarında ABD’nin Ürdün Büyükeliçiliği yapan Jordan Stuart Jones, ABD’nin Kudüs politikasının “olumlu bir karar olmadığını” söyledi.
Kararın ardından farklı birçok ülkeden gelen tepkilere dikkat çeken Jones, “Açık olmak gerekirse çok sayıda uzmanın görüşünün aksine tepkiler çok daha sessiz oldu. Fakat şimdi ikinci ve üçüncü derecede tepkiler görebiliriz.” ifadesini kullandı.
Jones, “Özellikle Ürdün ve Lübnan gibi çok sayıda Filistinlinin yaşadığı bölgelerde olumsuz yankılar görebiliriz. Ürdün Kralı Abdullah bu konuda çok net bir eleştiri yaptı ve bu beni kaygılandırıyor. Ürdünlüler kaygılı.” diye konuştu.
Irak ve Türkiye’de görev yapmış olan James Jeffrey ise Trump’ın kararının iki devletli çözüm arayışlarını riske attığını kaydetti.
Jeffrey, “İsrail ve Filistin arasındaki sorunların çözümü için çalışan herkes, iki devletli çözüm arayışının ideal bir yöntem olabileceğini söyledi.” dedi.
“İran’ı bölgede mutlu edecek adımlar atılmamalı” ifadesini kullanan Jeffrey, “Ve bu karar İran’ı mutlu etti. O zaman bu bir hatadır.” değerlendirmesini yaptı.
“ABD arabuluculuk vasfını yitirmiştir”
ABD’nin Afganistan, Irak, Pakistan, Suriye, Kuveyt, ve Lübnan’da elçilik görevlerinde bulunan Ryan Crocker ise Trump’ın kararının uzun vadede farklı etkilerinin olabileceğini söyledi.
“Kararının yansımalarını tartışmak için henüz çok erken” ifadesini kullanan Crocker şunları kaydetti:
“Kararın bölgede çok ciddi şiddet olaylarına yol açacağı söyleniyordu, bu olmadı. Çok farklı sebeplerden dolayı şu anda ortam buna müsait değil. Bu uzun vadede etkisinin olmayacağı anlamına gelmiyor. Bence etkisi olacak, bunun ne olduğunu tam olarak şu anda bilmiyorum. Arap dünyasında ikili çözüm arayışlarının bittiğini ve tek devletli çözümü isteyenler var ve askerlik görevi dahil olmak üzere eşit haklar olması gerektiğini savunuyorlar. Korkularım var ve bunlar çok da olumlu yönde değil.”
Daha önce Ankara Büyükelçisi olarak görev yapan Eric Edelman ise diğer diplomatlardan farklı olarak Trump’ın kararını “(Sahadaki) gerçeği tanıdı” sözleriyle değerlendirdi.
Edelman, kendisinin sık sık Trump yönetimini eleştirdiği kaydederek, bu kararın ise “hukukun dışında olmadığını” savundu. Edelman, “Daha geniş bir plan ve öneri hazırlanarak daha kullanışlı bir adım atılabilirdi. Benim eleştirim budur.” diye konuştu.
Muhabir: Muhammed Bilal Kenasari
