KUDÜS
İsrail Savunma Bakanı Avigdor Liberman, Filistin-İsrail meselesinin çözümü için İsrail vatandaşı olan Arapların vatandaşlıktan çıkarılarak, Batı Şeria’ya gönderilmesi önerisini yineledi.
ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Jason Greenblatt’ın İsrail ve Filistin ziyareti öncesi yaptığı yazılı açıklamada, barışın tek yolunun, “nüfus mübadelesi” olduğunu belirten Liberman, “Filistin-İsrail meselesinin çözümü için İsrail vatandaşı olan Arapların vatandaşlıktan çıkarılarak Batı Şeria’ya gönderilmesi” önerisini tekrarladı.
Liberman açıklamasında, “İsrail-Filistin sorununun çözümüne yönelik yeniden başlayan hareketlilikle beraber geçmişten ders alınmalı. Toprak karşılığında barış ilkesine dayalı bir girişim başarısızlıkla sonuçlanır. Bu, alınacak ilk ders olmalı. Kapsamlı bölgesel çözümün bir parçası olarak kalıcı bir anlaşmaya varmanın tek yolu, toprak karşılığında nüfus mübadelesi yapmaktır.” ifadesini kullandı.
İsrail’in Batı Şeria’daki Yahudi yerleşim birimleri ile Doğu Kudüs’ten vazgeçmeyeceğini vurgulayan Liberman, toprak karşılığında barış ilkesine dayalı çözüm arayışlarının başarısız olacağını kaydetti.
Liberman, İsrail nüfusunun yüzde 22’sini Filistinliler oluştururken, tek Yahudi’nin olmadığı bir Filistin devleti kurulamayacağını ifade ederek, Şeyh Raid Salah, Eymen Avde, Basil Gattas, Hanin Zubi’nin İsrail vatandaşı olması için bir gerekçe olmadığını belirtti.
“Arap vatandaşlarından kurtulma çabası”
İsrail parlamentosundaki (Knesset) Ortak Arap Listesi Bloku Başkanı Eymen Avde ise yaptığı yazılı açıklamada, Liberman’ın “nüfus mübadelesi” önerisini kabul etmediğini tekrarladı.
Nekbe ve tehcir politikasına rağmen vatanlarında kaldıklarını belirten Avde, ulusal bağlılıklarını güçlendirmek ve tam vatandaşlık haklarını elde etmek için mücadele verdiklerini aktardı.
Avde, “Liberman’ın İsrail’deki Arap vatandaşlardan kurtulma çabasının, onları vatandaşlıktan çıkarma mücadelesi” olduğunu belirtti.
Avde, söz konusu sahiplerinin, İsrail’deki Arap vatandaşlarının düşmanı olduğu, El-Celil, Es-Sahil ve Necef’teki Araplara karşı yeni bir plan hazırlamak için fırsat beklediğini, mümkün olabilecek en fazla toprağı, olabilecek en az Arap ile istediğini aktardı. Eymen Avde bu öneriye karşılıklarının, vatana daha sıkı tutunmak, vatan aidiyetinden sadır olan vatandaşlık için daha fazla mücadele ve daha etkin siyaset olacağını ifade etti.
Sağ görüşlü İsraillilerin, İsrail’deki Arap vatandaşlarının siyasi gücünün artmasından endişeli olduğunu belirten Avde, bu nedenle onlardan kurtulmak için çeşitli yollara başvuracaklarını aktardı.
Liberman, İsrail-Filistin meselesinin çözümüne ilişkin yaptığı açıklamada, İsrail’e bağlı Arap kentlerinde yaşayan Arapların İsrail vatandaşlığından çıkarılarak, işgal altındaki Batı Şeria’da inşa edilen Yahudi yerleşim birimlerine mukabil kurulacak bir Filistin devletinin vatandaşlığına geçmeleri önerisinde bulunmuştu.
Filistinliler ise İsrail’le uzlaşıya ancak Batı Şeria’daki Yahudi yerleşim birimlerinin inşasının durdurulup mevcut Yahudi yerleşim birimlerinin tahliyesini öngören “Toprak karşılığında barış” yoluyla varılabileceğini söylüyor.
Filistinliler, İsrail ile yürütülen barış görüşmeleri çerçevesinde 1967 sınırlarına tabi, başkenti Doğu Kudüs olan, Yahudi yerleşim birimleri ile yerleşimcilerin yer almadığı bir Filistin devletinin kurulmasını istiyor. Filistinli yetkililer ayrıca Nisan 2014’te askıya alınan barış görüşmelerinin aksamasındaki en büyük sebeplerden biri olan Yahudi yerlerim birimlerinin inşasının durması için uluslararası net bir tutum sergilenmesi çağrısında bulunuyor.
İsrail ile Filistin arasındaki barış görüşmeleri, İsrail’in 1967 sınırlarına dönmeyi ve Yahudi yerleşim birimleri inşasına son vermeyi kabul etmemesi nedeniyle Nisan 2014’te durmuştu.
Doğu Kudüs ve Batı Şeria, 1967’den beri İsrail tarafından işgal altında tutuluyor. Doğu Kudüs’te 200 bin, Batı Şeria’da da 400 bini aşkın Yahudi yerleşimci bulunuyor. Uluslararası hukuka göre, bu bölgelerdeki tüm Yahudi yerleşim birimleri yasa dışı kabul ediliyor.
Muhabir: Eshat Fırat-Afra Aksoy
