NAİROBİ-Recep Canik/ Bahattin Gönültaş
Türkiye’nin Nairobi Büyükelçisi Deniz Eke, Türkiye’nin Somali’nin istikrarı ve güvenliği için yaptığı katkıların Kenya’da olumlu yankılandığını belirterek, “Gururla söyleyebilirim ki Kenya’da Türkiye için olumlu bir algı var. Bu olumlu havanın sunduğu fırsatlardan iş adamlarımızın yararlanmasını bekliyoruz.” dedi.
Eke, AA muhabirine Türkiye’nin Kenya’daki ekonomik, siyasi ve ticari alandaki pozisyonunu ve ülkedeki yatırım fırsatlarını değerlendirdi.
Kenya’nın, Doğu Afrika’nın önemli ülkelerinden biri olduğuna dikkati çeken Eke, mülteci krizi, terörizm, radikalleşmeyle mücadele ve Birleşmiş Milletler reformu gibi küresel gündemi ilgilendiren pek çok konuda Kenya’yla Türkiye’nin görüşlerinin örtüştüğünü söyledi.
Eke, Türk ürünlerinin Kenya’da kaliteyle özdeş tutulduğunu belirterek, Türk ürünlerinin yüksek kalitede ancak eşdeğerlerine nazaran uygun fiyatlı olduğunun bilindiğini belirtti.
Türkiye ve Kenya’nın, Somali’nin istikrar ve güvenliğinin Doğu Afrika’nın istikrar ve güvenliği anlamına geldiği konusunda hemfikir olduğunu anlatan Eke, şunları kaydetti:
“Siyasi açıdan, Türkiye’nin Somali’nin istikrarı ve güvenliği için yaptığı katkılar Kenya’da olumlu yankılanıyor. Gururla söyleyebilirim ki Kenya’da Türkiye için olumlu bir algı var. Bu olumlu havanın sunduğu fırsatlardan iş adamlarımızın yararlanmasını bekliyoruz. Ülkelerimiz, ikili ilişkilerindeki uyumlu çalışmaya ek olarak uluslararası konularda da giderek artan bir iş birliği sergilemektedir.”
Kenyalıların da Türk insanı gibi dost canlısı olduğunu, “geniş aile” ve “toplumsal yardımlaşma” kavramlarına da önem verdiğini ifade eden Eke, bu anlamda Türkiye-Kenya ilişkilerinin tüm alanlarda derinleştirilmesi için uygun bir zeminin hazır olduğuna dikkati çekti.
Türkiye’nin tekstil ve inşaat malzemeleri sektörleri dışındaki kabiliyetlerinin Kenya’da tam anlamıyla bilinmediğini dile getiren Eke, “Sektörel ticaret heyetleri, sivil toplum diyaloğu ve karşılıklı medya değişimleri gibi farklı kanalları kullanarak bu alandaki eksiklikleri gidermeye gayret ediyoruz. Ancak, bu açıdan Türkiye’ye daha fazla sorumluluk düşüyor. Gerek iş, gerek akademi, gerek medya çevrelerinin Kenya’yı yakından tanıma konusunda daha fazla çaba sarf etmesi gerektiğini düşünüyorum.” ifadelerini kullandı.
İkili ticaret ve iş birliğinde potansiyel
Eke, Kenya’nın Doğu Afrika’nın finans, iletişim ve lojistik merkezi olduğunu belirterek “İkili ticarete konu ürünlerin çeşitlendirilmesine ve iş birliğimizin ithalat-ihracat ilişkisinden, yatırım odaklı yapıya dönüştürülmesine ihtiyaç bulunmakta. Bilhassa enerji, gıda işleme ve paketleme, tarım, inşaat malzemeleri, medikal, savunma sanayi ve müteahhitlik sektörlerinde iş adamlarımız için önemli potansiyel görüyoruz.” değerlendirmesinde bulundu.
Türkiye’nin son yıllarda Kenya’da önemli bir kalkınma ortağı haline geldiğini belirten Eke, TİKA tarafından ülkede sağlık, eğitim, tarım ve hayvancılık başta olmak üzere muhtelif alanlarda projeler yürütüldüğünü aktardı.
Eke, Nairobi yakınlarında Türk iş adamlarına yönelik bir sanayi bölgesinin kurulması yönünde çalışmalar başlattıklarını anlatarak, şöyle devam etti:
“Türkiye İhracatçılar Meclisinin Nairobi’de Türk Ticaret ve Expo Merkezi açma çalışmaları da belirli bir safhaya geldi. Bu süreçler tamamlandığında, iş adamlarımız Kenya’daki faaliyetleri için daha geniş imkanlara sahip olacak. İş adamlarımızdan tek ricamız sebat etmeleri ve uzun vadeli bakış açısına sahip olmaları. Kenya’da kalıcı olmayı planlayan iş adamlarımızın bu ülkenin şartlarına uyum sağlayacak esnekliği yatırımlarına kazandırmaları doğru bir başlangıç için önemli.”
“Kenya’yla bilgi ve tecrübelerimizi paylaşmaya hazırız”
Eke, Kenya’nın son dönemlerde, yabancı yatırıma yönelik teşvikleri ve özel ekonomik bölge uygulamalarını hayata geçirmeye başladığını ancak yerel imalatın teşviki ve yatırım ortamının iyileştirilerek basitleştirilmesi hususlarında yolun başında olduğunu kaydetti.
İki ülke ekonomisinin birbirine benzeştiğine dikkati çeken Eke, “Türkiye ekonomisinin temel yapı taşlarından olan KOBİ’ler Kenya’daki istihdamın yüzde 80’ini yaratıyor. Kenya’da başlatılan bölgesel kalkınma projeleri hedef ve öncelikler açısından ülkemizdeki Güneydoğu Anadolu Projesiyle benzerlikler taşımaktadır. Tüm bu alanlarda Kenya’yla bilgi ve tecrübelerimizi paylaşmaya hazırız ve esasen bu yönde de çalışıyoruz.” şeklinde konuştu.
Kenya’da hem fırsatların hem de rekabetin fazla olduğunu dile getiren Eke, Kenya’ya ilgi gösteren Türk iş adamlarının doğru ortaklar bulması, yerel bürokrasiyi öğrenmesi ve ciddi bir piyasa araştırması yapması gerektiğinin altını çizerek şunları ekledi:
“İş adamlarımızın mevzuatı tanıması, tüketici alışkanlıklarını incelemesi ve kısa, orta ve uzun vadeli stratejik planlar geliştirmesi gerekli. Bunu yaparken, Kenya’yı sadece kendi içinde değil, bölgesel bir merkez olarak ele almalarında da yarar var. Nitekim, çok sayıda uluslararası şirketin Doğu Afrika’daki merkezlerini ya da montaj tesislerini Kenya’da konumlandırarak, bölgeye yönelik tüm faaliyetlerini buradan sevk ve idare ettiğini görüyoruz.”
