TUNUS
Libya Devlet Yüksek Konseyi ile Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi’nden (TM) birer heyetin Tunus‘ta bir hafta sürecek diyalog görüşmelerine başladığı bildirildi.
Libyalı heyetlerin, 2015’te Fas’ın Suheyrat kentinde imzalanan siyasi anlaşmanın maddelerinde, Birleşmiş Milletler (BM) Libya Özel Temsilcisi Gassan Selame’nin önerdiği eylem planına uygun değişikliklerin yapılması konusunu ele alacağı belirtildi.
BM Libya Özel Temsilcisi Selame, görüşmeler öncesinde yaptığı açıklamada, “Libya’nın, küresel alanda ilgi haritası içerisinde yer aldığını, ortada önceki siyasi tıkanıklığın önünü açan bir pencere olduğunu ve Libyalıların değerlendireceği gerçek bir fırsatın bulunduğunu” söyledi.
Selame, “Libyalılar arasındaki bu diyalog süreci, ufukta beliren yetenekli ve istikrarlı kurumsal devlete götüren nitelikli bir sıçrayış için fırsat anlamına geliyor.” dedi.
BM’nin Libyalıların içinde bulunduğu girdaptan istikrarlı kurumlara çıkarılmasına yardım etmesi konusunda uluslararası alanda görüş birliği olduğunu kaydeden Selame, siyasi anlaşma üzerindeki görüşmelerin sona ermesinin ardından onay için TM’ye sunulacağını ve meclis başkanının konuyu çalışma gündemine alma taahhüdünde bulunduğunu ifade etti.
Selame ayrıca, anayasa referandumunun yanı sıra yasama ve cumhurbaşkanlığı seçimleriyle ilgili seçim yasasının da yer aldığı, çıkarılması gereken bir dizi yasalar bulunduğunu sözlerine ekledi.
Geçen hafta New York’ta yapılan 72. BM Genel Kurulu çalışmalarının oturum aralarında üç aşamalı bir eylem planı öneren Selame, eylem planının birinci aşamasının Suheyrat Anlaşması’nda değişiklik yapılmasını, ikinci aşamasının önceki müzakerelere katılmayan siyasi grupları bir araya getiren ulusal konferans düzenlenmesini, üçüncü aşamasının ise anayasa için bir referandum yapılması ve parlamento ile cumhurbaşkanının da anayasaya uygun r şekilde seçilmesini öngördüğünü ifade etmişti.
Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Dışişleri Bakanı Muhammed et-Tahir Seyyale de dün yaptığı açıklamada, bölgesel ve uluslararası tüm tarafların ülkede çözümün sadece siyasi yollarla olacağı konusunda görüş birliği içinde olduğunu, askeri çözümü uzak gördüğünü belirtmişti.
BM, Afrika Birliği, Avrupa Birliği ve Arap Birliği’nden oluşan dörtlü komisyon, geçen cumartesi günü BM’nin Libya’daki eylem planını onaylamıştı.
Libya’daki siyasi istikrarsızlık
Libya’da 17 Şubat 2011’deki devrimin ardından yaşanan siyasi istikrarsızlık ve karşıt gruplar arasındaki çatışmalar sonucu biri Tobruk’ta TM, diğeri Trablus’ta Milli Genel Kongre (MGK) olmak üzere 2 meclis ve rakip yönetim ortaya çıkmıştı.
Birleşmiş Milletler’in girişimleriyle 17 Aralık 2015’te Fas’ın Suheyrat kentinde varılan “Libya Siyasi Anlaşması” uyarınca Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) Başkanlık Konseyi (BK) kurulmuştu. BM Güvenlik Konseyi 2259 sayılı kararla BK’yı Libya’nın tek meşru temsilcisi olarak tanımış ancak BK’nin sunduğu hükümet listeleri General Halife Hafter’in baskıları nedeniyle Tobruk’taki TM’de onaylanmadığı için süreç tıkanmıştı.
Libya Siyasi Anlaşması uyarınca kendini fesheden MGK’ye bağlı Halife el-Guveyl başbakanlığındaki Ulusal Kurtuluş Hükümeti de ülkedeki krizin çözülemediğini öne sürerek Ekim 2016’da yeniden faaliyete başladığını duyurmuştu.
Son olarak UMH Başkanlık Konseyi Başkanı Serrac ile Hafter, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un girişimiyle Paris yakınlarında 25 Temmuz’da bir araya gelmişti. Macron, görüşmenin ardından yaptığı açıklamada, Libyalı tarafların ateşkes sağlanması ve 2018’de seçimlerin yapılması konularında anlaştığını bildirmişti.
Muhabir: Adil Essabiti, Ali Semerci
