İSTANBUL – BURHAN SANSARLIOĞLU
Ekonomistler, Kuzey Amerika Serbest Ticaret Anlaşması‘nın (NAFTA) ABD, Meksika ve Kanada için önem taşıdığını ve sona erdirilmesinin söz konusu 3 ülke için olumsuz olacağını belirtiyor.
ABD, Kanada ve Meksika’nın katılımıyla NAFTA’nın yeniden düzenlenmesi için 16 Ağustos’ta Washington’da başlayan görüşmeler 5 gün sürdü. Müzakerelerde görüş ayrılıkları yaşandı.
Yaklaşık 24 yıl önce yürürlüğe giren NAFTA’nın, yenilenmesi konusu ABD Başkanı Donald Trump’ın seçim vaatleri arasında bulunuyordu. Trump, bu hafta yaptığı açıklamada, Meksika ve Kanada ile sürdürülen müzakerelerde uzlaşma sağlanmaması üzerine 3 ülke arasındaki NAFTA’ya son verebileceğini bildirmişti.
Ekonomistler, NAFTA’nın ABD, Meksika ve Kanada için önem taşıdığını, sona erdirilmesinin 3 ülke için olumsuz olacağını belirtirken, ABD firmalarının NAFTA’nın sona erdirilmesini istemeyeceğini, bunun ABD’ye olası etkilerinin belirsiz olduğunu ifade ediyor.
Konuya ilişkin AA muhabirine değerlendirmelerde bulunan RBC Ekonomik Araştırmalar Yardımcı Başekonomisti Paul Ferley, Kuzey Amerika’da birçok endüstri kolunda yaşanan entegrasyonla birlikte ABD, Meksika ve Kanada’nın da NAFTA’dan fayda sağladığını kaydetti.
Ferley, NAFTA’nın sona ermesinin 3 ülkeyi de etkileyebileceğini ancak Meksika ve Kanada’nın bu etkiye ABD’den daha fazla maruz kalabileceğini belirterek, müzakere sürecinin devam ettiğini ve “kördüğüm” durumunun bulunmadığını, NAFTA’nın yenilenmesinin hala mümkün olduğunu vurguladı.
“NAFTA’nın sona erdirilmesinin ABD’nin üretim sektörüne olası etkileri belirsiz”
Berenberg Gelişmekte Olan Piyasalar Hisse Senedi Stratejisti Carsten Hesse de Trump’ın, muhtemelen NAFTA’yı sona erdirmeyeceğini ve Meksika’yı zorlamaya çalıştığını ifade ederek, NAFTA tartışmalarındaki detayların karışık olduğunu söyledi.
Hesse, ABD, Meksika ve Kanada arasındaki tedarik zinciri dikkate alındığında birçok ABD firmasının NAFTA’nın sonlandırılması konusunda hemfikir olmayacağı öngörüsünde bulundu.
NAFTA’nın sona erdirilmesinin ABD’nin iç üretimine olası etkilerinin belirsiz olduğunu, bunun ABD’de üretimi artırmayacağını, birçok ABD firmasının üretimi ülke dışına taşımayı daha ucuz bulabileceğini ifade eden Hesse, NAFTA’nın beklenmedik bir şekilde iptal edilmesi ve yerine başka bir alternatif getirilmemesi durumunda Meksika’nın ABD’ye gerçekleştirdiği ihracatın yaklaşık yüzde 75’inin zarar göreceğini, bu zararın da Meksika’nın büyümesinin yaklaşık yüzde 25’ine tekabül ettiğini söyledi.
NAFTA’nın sona erdirilmesi durumunda Kanada’nın göreceği zarara da değinen Hesse, Kanada’nın ABD’ye ihracatının yüzde 74’ünün olumsuz etkilenebileceğini, bu zararın da Kanada’nın büyümesinin yüzde 19’u anlamına geldiğini belirtti.
Hesse, NAFTA’nın sona ermesi halinde ABD’nin Meksika’ya toplam ihracatının yüzde 14’ünün, Kanada’ya ihracatının da yüzde 16’sının olumsuz etkilenebileceğini, bunun da ABD büyümesinin yaklaşık yüzde 1-1,5’ine denk geldiğini bildirdi.
