Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in Afganistan Özel Temsilcisi Zamir Kabulov, başkent Moskova’da çevrim içi düzenlediği basın toplantısında, Afganistan meselesine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Doha’daki müzakerelerin durduğunu belirten Kabulov, geçen hafta başkent Moskova’da Rusya, ABD, Çin ve Pakistan’ın Afganistan temsilcilerinin katılımıyla Afganistan meselesinin çözümüne ilişkin genişletilmiş üçlü toplantının yapıldığını anımsattı.
Toplantıda yapılan ortak açıklamada, sadece Taliban’a değil Afganistan’da savaşan her iki tarafa da saldırıları durdurma çağrısı yapıldığına dikkati çeken Kabulov, bu açıklamanın Afganlar arasındaki müzakerelerin gündemini oluşturabileceğini dile getirdi.
“ABD, yükümlülüklerini yerine getirmezse, Taliban buna tepki verecek”
ABD ve Taliban arasında barış anlaşmasının daha önce imzalandığını hatırlatan Kabulov, “Bu anlaşma, Amerikan askerlerin 1 Mayıs’a kadar Afganistan’dan çıkarılmasını öngörüyor. Bu konu, Rusya’yı pek ilgilendirmiyor. Çünkü Taliban ABD ile böyle anlaştı. 2 bin Amerikan askerin Afganistan’da kalıp kalmaması, ülke içindeki büyük güç dengesini etkilemez.” yorumunda bulundu.
Kabulov, bu anlaşmanın uygulanması gerektiğini vurgulayarak “ABD, yükümlülüklerini yerine getirmezse, Taliban buna tepki verecek.” ifadelerini kullandı.
“Afganistan meselesi geçici koalisyon hükümetinin kurulmasıyla çözülebilecek”
Kabulov, Afganistan’da geçici koalisyon hükümetinin kurulması olasılığına ilişkin de şunları kaydetti:
“ABD, Pakistan ve Çin ortaklarımızla anladığımız kadarıyla buna alternatif seçenek yok. Afganistan’da her iki tarafın da birbirini öldürmekten vazgeçmesi ve ülkenin ortak yönetim formülünü bulması gerekiyor. Afganistan meselesinin geçici koalisyon hükümetinin kurulmasıyla çözülebileceğini düşünüyoruz.”
Kabulov, İran’ın en kısa zamanda Afganistan meselesi çözüm sürecine dahil olacağı umudunu paylaştı.
ABD’nin Taliban ile anlaşması ve Afganlar arası barış görüşmeleri
ABD, 29 Şubat 2020’da Taliban ile Doha’da barış anlaşması imzaladı. Afganistan’da asker bulunduran müttefiklerine danışmadan hareket eden ABD, Taliban’a tüm yabancı güçlerin 1 Mayıs 2021’e kadar çekileceği sözünü verdi. Taliban yabancı güçlere saldırmamayı taahhüt etmesine karşın Afgan güvenlik güçlerine yönelik eylemler anlaşma dışında kaldı. Taliban ve Afgan yönetimi karşılıklı olarak binlerce kişiyi serbest bıraktı. Afgan tarafları nihai anlaşmanın müzakeresi için ocakta usul ve yöntemde anlaştı ancak 22 Şubat’ta başlayan müzakerelerde içerik kısmına geçilemedi.
Kabil yönetimi, Taliban’dan öncelikle kapsamlı ateşkes uygulamasını istiyor ve geçiş hükümeti talebini reddediyor. Taliban, terör örgütleri listelerinden çıkabilmek için ABD’nin taahhüdünü yerine getirmesini de istiyor.
ABD son olarak, 8 Mart’ta, 90 gün zarfında şiddetin azaltılması ve taraflar arasında geçiş hükümeti kurulması önerisinde bulundu. Yabancı güçlerin çekilmesi için takvim vermedi. Afgan tarafları ile ABD’nin teklifiyle görüşmelerin nisanda Türkiye’de devam etmesi kararlaştırıldı.
