TİRAN – CİHAD ALİU/KAYHAN GÜL
Arnavutluk‘un başkenti Tiran‘daki Avrupa Üniversitesi Sosyal Bilimler Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Ferit Duka, “TİKA, Arnavutluk’un gelişimini destekleyen geniş kapsamlı faaliyetleri ile Türk-Arnavut toplumu arasındaki geleneksel dostluğun sembolü ve tarihi temellere dayalı bu dostluğun güçlendirilmesine olağanüstü katkı sağlayan bir faktör oldu.” dedi.
Prof. Dr. Ferit Duka, Osmanlı ve Balkan dinleri tarihi konularında çalışmaları bulunduğunu belirterek, AA muhabirine Arnavutluk toplumunun komünizm sonrası dönemindeki dönüşümünde etkisi olan faktörlere değinerek, burada şüphesiz TİKA’nın önemli bir yer edindiğini belirtti.
TİKA’nın, Arnavutluk’ta faaliyete başladığı 31 Ocak 1996’dan beri ekonomi, eğitim ve kültür gibi hayati sektörlere olağanüstü katkı yaptığını aktaran Duka, sağlık, eğitim, tarım ve kültürel mirasın restorasyonu gibi alanlarda finanse edilen yaklaşık 400 projenin bunun göstergesi olduğunu ifade etti.
Duka, sağlık merkezleri ve hastanelerin onarımı, buralara tıbbi malzemelerin tedarik edilmesi ve laboratuvarlar kurulması gibi TİKA’nın sağlık alanındaki birçok projesinin etkileyici sonuçlar getirdiğini kaydederek, aynı şekilde idari ve sivil alt yapının gelişimi, sosyal, kültürel ve bilimsel nitelikteki kongre faaliyetlerinin desteklenmesinin de verimli ve önemine değindi.
TİKA’nın eğitim alanında da önemli projelere imza attığına dikkati çeken Duka, bu kapsamda birçok okulun onarıldığını veya yeniden inşa edildiğini, okullara araç gereç yardımları yapıldığını bildirdi.
“Restorasyon projeleri önemli”
Prof. Dr. Duka, komünizm sonrası dönemde, ülkedeki önemli sayıda kültürel miras eserlerinin sefil durumda bulunduğunu belirterek, “Bu sadece Arnavut toplumunun tarihten miras kalan kültürel zenginliklerine yönelik yetersiz ilgisi ve farklı savaşların getirdiği yıkıcı sonuçlarla bağlantılı değildi. Aynı zamanda komünist devletin dinle savaşındaki dini yapılara acımasız saldırılarıyla da bağlantılıydı.” diye konuştu.
TİKA’nın bir başka restorasyon projesinin de Akçahisar’daki Murat Bey Camisi olduğunu kaydeden Duka, Kanuni Sultan Süleyman döneminde inşa edilen bu caminin, Arnavut-Osmanlı mirasının önemli anıtlarından biri olarak nitelendirildiğine işaret etti.
Duka, restorasyon çalışmaları kapsamında caminin genel tadilatının yanı sıra camiye giden yolun drenajının da yapıldığını aktardı.
Elbasan şehrindeki Nazire Camisi’nin de TİKA’nın restorasyon projeleri kapsamına dahil edildiğini bildiren Duka, 1599 yılında inşa edilen caminin eski kubbesinin yerine yenisinin inşa edildiğini, ayrıca orijinaline uygun bir şekilde yeni bir minare yapıldığını ifade etti.
Duka, TİKA’nın Arnavutluk’un gelişimini destekleyen geniş kapsamlı faaliyetleri ile Türk-Arnavut toplumu arasındaki geleneksel dostluğun sembolü ve tarihi temellere dayalı bu dostluğun güçlendirilmesine olağanüstü katkı sağlayan bir faktör olduğunu sözlerine ekledi.
