Ticaret Bakanlığı, tüketici mağduriyetlerinin önüne geçmek ve hizmet kalitesini standardize etmek amacıyla hazırladığı “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik Taslağı”nı kamuoyunun görüşüne açtı. Sektörde “merdiven altı” olarak tabir edilen kayıt dışı faaliyetleri tamamen sonlandırmayı hedefleyen bu düzenleme, hem işletmelere ağır sorumluluklar yüklüyor hem de araç kiralayan vatandaşlara geniş haklar tanıyor.
Yeni taslakla birlikte kiralık araçlarda kalite standartları en üst seviyeye çıkarılıyor. Klasik araçlar dışında, 5 yaşından büyük veya 100 bin kilometreyi geçmiş araçlar artık kiraya verilemeyecek. Bu sayede tüketicilerin yolda kalma riski minimize edilirken, trafikteki kiralık araç filosunun gençleşmesi hedefleniyor.
Tüketicilerin en büyük kabusu olan “depozito iadesi” sorunu çözülüyor. Araç teslim edildikten sonra en geç 7 gün içinde depozito iade edilmek zorunda. 6 güne kadar olan kiralamalarda en fazla 3 günlük bedel kadar depozito alınabilecek. Aynı zamanda olağan kullanım kaynaklı aşınma ve eskime için depozitodan asla kesinti yapılamayacak.
Müşterilerin en çok şikayet ettiği “ekstra ücret” kalemlerine sınırlama getiriliyor. Kiracının talep etmesi durumunda bebek koltuğu, navigasyon ve HGS işletme tarafından bedelsiz olarak sağlanacak. Ayrıca kış aylarında talep edilirse kış lastiği takılması da zorunlu hale gelecek.
İnternet üzerinden araç kiralama ilanlarına sıkı denetim geliyor. Yetki belgesi bulunmayan işletmeler, online platformlarda ilan veremeyecek. Bu belgeleri kontrol etme yükümlülüğü ise ilan sitelerinde olacak. Mevcut işletmelerin bu yeni sisteme uyum sağlaması için 1 Ocak 2027 tarihine kadar süresi olacak.
Çevre dostu ulaşımı teşvik etmek amacıyla büyükşehirlerde faaliyet gösteren firmalara filo zorunluluğu getiriliyor. İşletmelerin filosunda en az 2 adet elektrikli veya hibrit araç bulunması gerekecek ve bu araçlardan en az birinin Türkiye’de üretilmiş olması şart koşulacak.
Kazalardan sonra kiralama şirketlerinin sıkça talep ettiği “değer kaybı” ücretlerine mahkeme şartı geliyor. Taraflar anlaşmadığı sürece, bir mahkeme kararı olmadan kiracıdan değer kaybı adı altında ödeme talep edilemeyecek. Ayrıca kasko ve sigorta gibi güvenceler artık kiralama bedeline dahil olacak; bunlar için ek ücret istenemeyecek.
