Cumhurbaşkanlığının 2026 yılı programında sosyal güvenlik sistemine ilişkin önemli düzenlemeler yer aldı. Buna göre, düşük gelirli esnaf, sanatkâr, çiftçiler ve mevsimlik çalışanlar için “mikro sigorta programları” devreye alınacak. Ayrıca, emekli maaşlarının sigortalılık süresine göre artacağı yeni bir model üzerinde çalışılıyor.
sosyal sigorta sisteminde finansal sürdürülebilirliği gösteren aktif-pasif oranı son üç yılda 2’den 1,61’e düştü. Çırak, stajyer ve kursiyerler hariç tutulduğunda bu oran 1,49’a kadar geriledi. Yani şu anda 1,49 çalışan bir emekliyi finanse eder duruma geldi. Uzmanlara göre sistemin sürdürülebilir olması için bu oranın en az 3 olması gerekiyor.
Programda, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) “kolay işverenlik” uygulamasının yaygınlaştırılması da öngörülüyor. Bu sistemle, ev işlerinde çalışanlar ve apartman görevlilerinin sigorta primleri artık e-Devlet üzerinden bildirilebiliyor.
Planlanan yeni düzenleme ile farklı meslek grupları da bu kapsama alınarak kayıt dışı istihdamın önüne geçilmesi hedefleniyor.
SGK’nın, “iş yeri bildirgesi, işe giriş ve işten ayrılış bildirimlerinin” muhasebeci desteği olmadan e-Devlet üzerinden yapılabilmesine olanak tanıyan sistemin kapsamını genişletmek için çalıştığı belirtiliyor.
Cumhurbaşkanlığı programına göre, yüksek prim ödemeleri nedeniyle sigorta sisteminin dışında kalan düşük gelirli gruplara özel mikro sigorta modellerinin hazırlanacağı iddia ediliyor. Bu modelle, gelir düzeyine göre farklı prim oranları belirlenecek ve daha fazla kişinin sosyal güvenlik hizmetlerinden faydalanması sağlanacak.
Programda ayrıca, emekli maaşlarının hesaplama sistemi de değişiyor. “Sigortalılık süresi arttıkça emekli maaşının artmasını öngören” yeni sistem ile erken emeklilik yerine uzun süre çalışma teşvik edilecek. Bu sayede aktif-pasif dengesi korunarak sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliği güçlendirilecek. Yeni plan kapsamında, maluliyet aylığı veya sürekli iş göremezlik raporu bulunanların iş gücüne yeniden katılabilmesi için mesleki rehabilitasyon uygulamaları devreye alınacak.
Cumhurbaşkanlığının 2026 programında yer alan bir diğer düzenleme ise esnek çalışma modellerinin sosyal güvenlik sistemiyle uyumlaştırılması. “Kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit çalışma” gibi modellerin hukuki altyapısının 2026 yılına kadar tamamlanması hedefleniyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki Bilim Kurulu’nun bu konuda teknik hazırlıklarını sürdürdüğü ifade ediliyor.
