ANKARA – EBRU ŞENGÜL
Brookings Enstitüsü Doha Merkezi Araştırmacısı Luiz Pinto, Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Mısır ve Yemen’in başını çektiği 7 körfez ülkesinin Katar ile diplomatik ilişkilerini kestiklerini duyurmasına ilişkin AA muhabirinin sorularını yanıtladı.
Pinto, yaşanan gelişmelerin Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ile Katar arasındaki gıda ve temel mallar da dahil olmak üzere pek çok alandaki ihracatı etkileyebileceğini söyledi.
Katar’ın alternatif rotalar bularak yeni tedarikçilere ulaşmasının, muhtemel kısıntıların büyüklüğünün, krizin kalıcılığının ve enflasyona olacak etkilerinin belirlenmesinde temel olacağını anlatan Pinto, şöyle konuştu:
“Tanker ve LNG gemilerinin hala İran ve Umman sularına erişimi bulunuyor. Ambargoya muhtemel olması pek görünmeyen Umman’ın da katılması söz konusu olsa bile Katar sevkiyatları Hürmüz Boğazı’ndan geçebilir. Yani, körfez krizinden Katar’ın sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve petrol ihracatının Mısır ve bölgeye olan küçük miktarlardaki LNG sevkiyatları dışında etkileneceğini düşünmüyorum.”
“Süveyş’e erişim önemli
Pinto, Katar’ın Avrupa’ya ihracat yaptığı Süveyş Kanalı’na da erişim sağlayabileceğini belirterek, “Katar, Dolphin boru hattı üzerinden BAE’ye doğalgaz sağlamaya devam edecek. Bence Süveyş Kanalı ve Dolphin boru hattı krizin sıcaklığının anlaşılmasında çok önemli göstergelerdir. Bir tek en uç senaryonun gerçekleşmesi durumunda, yani Mısır ve Katar arasında bir sıcak temas gerçekleşirse, gemilerin Süveyş Kanalı’ndan geçişi engellenebilir.” değerlendirmesinde bulundu.
Kriz daha büyürse, Katar’ın, Dolphin boru hattı üzerinden doğalgaz ihracatını keserek, Birleşik Arap Emirlikleri için ciddi bir problem yaratabileceğine işaret eden Pinto, şu görüşleri ile getirdi:
“BAE doğalgaz tüketiminin yüzde 25’inden fazlasını Katar’dan karşılıyor. BAE’nin Dolphin boru hattı üzerinden gelen doğalgazın yerini başka bir alternatifle doldurması mümkün görünmüyor. BAE’nin yeterli LNG ithalat kapasitesi bulunmuyor. Ülke muhtemelen geçici olarak doğalgaz üretimini artırmak için üretime dönük yeni kaynak bulma çözümüne giderek çok pahalı ve olağanüstü yöntemlere başvuracak, enerji santrallerinde dizel kullanacak. Belli sektörler ve endüstrilerde enerji kısıntısına gidilmesi gerekebilir. Bütün bu olasılıklar düşünüldüğünde sonuçta, ağırlıklı olarak Asya ülkeleri ve uluslararası petrol şirketleri gibi güçlü ve bölge dışı oyuncular, en kötü senaryonun gerçekleşmemesi için elinden geleni yapacaktır.”
