İZMİR – TOLGA ALBAY
Gelişmekte olan ülkelerde sağlıklı yaşam bilinciyle artan kuru incir tüketimi, en büyük üretici olan Türkiye’de üretim rekorlarının kırılmasına neden oldu.
İçerdiği protein, vitamin ve minerallerle hücre yenilenmesini sağlayan ve kanserli hücrelerin büyümesini engelleyici etkisi olan kuru incir, giderek daha çok tüketiliyor.
Bu alanda dünya üretiminin yarısından fazlasını karşılayan Türkiye’de son 6 yıldır incir fiyatlarının yüksek seyretmesi, üreticiyi bahçeye döndürdü.
İzmir Ticaret Borsası ve Ege Kuru Meyve İhracatçıları Birliği verilerine göre, 2007-2008 sezonunda 48 bin ton olan kuru incir üretimi, 10 yılda yaklaşık yüzde 50 artışla 2016-2017 sezonunda 72 bin tona ulaştı. 2018 sezonu için rekolte tahmini ise 78 bin 200 ton olarak belirlendi.
İhracatı yüzde 40 arttı
Aydın ve İzmir’de “sarılop” denilen ve dalında kuruduktan sonra bir süre güneşte bırakılan kuru incirin ihracatı da son 5 yılda yüzde 40’a yakın arttı. Türkiye, 2016-2017 sezonunda 65 bin ton kuru incir ihraç ederek 223 milyon dolar gelir elde etti.
Kilogram başına ortalama ihraç fiyatının 4 dolara yükseldiği kuru incir, Ege’de üreticiyi tekrar bahçeye yöneltti. Fiyatların yüksek seyretmesi nedeniyle yeni ağaç diken üreticiler, yaşlı ağaçları gençleştirerek damla sulama sistemleri kurmaya başladı.
Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birliği Başkanı Birol Celep, AA muhabirine yaptığı açıklamada, geleneksel ihraç kalemlerinden olan kuru incirin Batı ülkelerinde genelde Noel döneminde yoğun tüketilen bir ürün olduğuna ancak son dönemde farklı bir pazarının da oluştuğuna işaret etti.
Özellikle ABD pazarında obezite sorunu nedeniyle insanların sağlıklı, doğal gıdalara yöneldiğini söyleyen Celep, kuru incirin çok olumlu bir imaja sahip olduğunu, bu nedenle talebin sürekli arttığını kaydetti.
Üretimde hedef 100 bin ton
Dünya pazarında hurmaya alternatif olan kuru incirin, bu ürüne göre daha uygun fiyatlı olmasının da talepte etkili olduğunu ifade eden Celep, şu bilgileri verdi:
“ABD’nin yanı sıra Uzakdoğu ve Pasifik ülkelerinden de yükselen bir ilgi var. Çin’in dikkat çeken bir incir talebi söz konusu. Vietnam, Hong Kong ve Singapur limanlarına gönderdiğimiz incirlerin çoğu Çin’de tüketiliyor. Ürünün yarısını ise geleneksel AB pazarına gönderiyoruz. Pazarının canlı olması nedeniyle 5-6 yıldır fiyatlar düşmüyor. Çiftçi artık ürününe özen gösteriyor, verimlilik de artıyor. Bu yıl 78 bin 200 tonla rekor üretim bekliyoruz ve bunu çok rahat pazarlarız. Bir kaç yıl içinde üretimde 100 bin tonları görebiliriz.”
Türkiye’nin kuru incir ihracatında ilk üç sırayı alan Fransa, Almanya ve ABD, toplam pazar içinde yüzde 40’lık paya ulaşıyor. Çin ise diğer ülkeler aracılığıyla yapılan satışlarla yaklaşık 11 milyon dolarlık kuru incir alıyor. Japonya, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, Avustralya ve Kanada da son yıllarda incir talepleriyle dikkati çekiyor.
