Tüm Emekliler Derneği (TÜMEMEKDER) Genel Başkanı ve Türkiye Emekliler Platformu Dönem Sözcüsü Satılmış Çalışkan, Türkiye’deki sosyal güvenlik sistemi ve emeklilik yapısına ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Çalışkan, mevcut emeklilik sisteminin sürdürülebilirliği konusunda son dönemde yoğun tartışmalar yaşandığını belirterek, “Emeklilik yaşa değil, hizmet süresi ve ödenen prime dayanmalıdır” dedi.
Çalışkan, mevcut düzenin “yaş esasına dayalı” olmasının adalet duygusunu zedelediğini savundu. Açıklamasında, “Son dönemlerde tartışılan konulardan biri, sosyal güvenlik sisteminin geleceği ve emeklilik yapısının sürdürülebilirliğidir. Ancak tartışmaların çoğu, emekliliğin yalnızca yaşa bağlı bir hak olduğu anlayışı üzerinden yürütülmektedir. Oysa gerçek şudur ki; emeklilik sistemi yaşa değil, hizmet süresi ve ödenen prime dayanmalıdır” ifadelerini kullandı.
TÜMEMEKDER Genel Başkanı, adil bir emeklilik düzeninin temelinde hizmet yılı ve prim esaslı aylık bağlama sistemi bulunması gerektiğini vurguladı. Çalışkan, bu konuda geçmişte uygulanan gösterge ve katsayı sisteminin önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Emekli aylık bağlamaları ve artışlarının gösterge ve katsayı sistemine göre belirlenmesi hem şeffaf hem de hakkaniyetli bir düzen sağlar. Bu sistem, emeklilik gelirlerinin ülke ekonomisindeki büyümeye ve refah payına paralel olarak artmasını mümkün kılar.”
Çalışkan, 2000 yılından sonra Türkiye’de bu sistemin kaldırılmasıyla birlikte emeklilerin refahtan yeterince pay alamadığını belirtti. Konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadelere yer verdi:
“Eğer geçmişte olduğu gibi maaşlar asgari ücretle orantılı olarak değerlendirilmeye devam edilseydi ve gösterge ile katsayı sisteminden çıkılmasaydı, bugün emekli taban maaşı asgari ücretin en az iki katı seviyesinde olurdu. Oysa bugün emekli taban maaşı asgari ücretin yarısına kadar düşmüştür. Başka bir ifadeyle, emekli maaşları son 20 yılda yaklaşık 2,5 kat erimiştir.”
Çalışkan, emekli maaşlarında yaşanan erimenin sosyal adaletin zedelenmesine yol açtığını belirterek, yeni bir düzenlemenin zorunlu hale geldiğini ifade etti. “Emekli aylıklarının belirlenmesinde hizmet, prim, gösterge ve katsayı temelli adil ve çağdaş bir Sosyal Güvenlik Yasasının yeniden düzenlenerek hayata geçirilmesi, hem sosyal güvenlik sisteminin geleceğini güvence altına alacak hem de emeklilerin insanca yaşam hakkını koruyacaktır” dedi.
