Tarımın ana ham maddesi tohumun kalitesinin artırılması için 2006 yılında çıkartılan tohumculuk yasası ve yeni düzenlemeler sayesinde Türkiye‘nin 2023‘teki “sertifikalı tohum” ihracatı gelirinin 320 milyon dolar olacağı öngörülüyor.
Yerli ve kaliteli tohum üretebilmek adına, Türkiye’deki üniversiteler ve tarımın paydaşlarıyla yapılan “sertifikalı tohum” çalışmaları, son 14 yılda ciddi ivme kazandı.
Çiftçinin, tarladan daha kaliteli ürün alabilmesi için 2006 yılında çıkartılan tohumculuk yasası kapsamında elde edilen sertifikalı tohum ihracatı geliri, 17 milyon dolardan 200 milyon dolar seviyesine kadar yükseldi.
Hem hibrit hem de tarla bitkilerini kapsayan sertifikalı tohum üretiminin yüzde 40’ı, Türkiye’nin “tahıl ambarı” olarak nitelendirilen Konya Ovası’nda gerçekleştiriliyor.
Konya Ticaret Borsası Başkanı Hüseyin Çevik, AA muhabirine, tarımda en önemli unsurun tohum olduğunu söyledi.
Tarımsal sanayi sektöründe 2000’li yıllardan önce, tarla bitkilerinin yaklaşık yüzde 30’unun kalite yönünden zayıf olduğu için “yemlik ürün” statüsüne düştüğünü anımsatan Çevik, “Bu durum, çiftçimizin bir yıllık emeğinin heba olması anlamına geliyordu. Ancak 2006 yılında çıkarılan tohum yasası kapsamında, kaliteli tohum üretebilmek için içerideki serbest piyasa koşullarında, üniversitelerin ziraat fakülteleriyle ve ziraatla uğraşan sektör paydaşlarıyla çalışmalar başladı.” dedi.
Çevik, bu çalışmalar neticesinde Türkiye’de sertifikalı tohumculuk sektörünün oluştuğunu belirtti.
Çiftçinin sertifikalı tohum kullanabilmesi için dekar başına 8,5 lira destek verildiğini vurgulayan Çevik, şunları kaydetti:
“Bugün geldiğimiz noktaya bakarsak, yaklaşık 17 milyon dolar olan sertifikalı tohum ihracatı gelirimiz 180 ile 200 milyon dolar arasında gerçekleşiyor. Bunun en önemli sebebi ise bilimsel olarak üniversitelerle beraber, hangi bölgede hangi tohumun yetişmesinin daha elverişli olduğunun saptanmasına ilişkin çalışmalardır. Hem hibrit hem de tarla bitkilerini kapsayan sertifikalı tohumculukta Konya Ovası, bu üretimin yüzde 40’ını yapıyor.”
Türkiye’de “sertifikalı tohum” üretimi 1 milyon 200 bin tona yaklaştı
Çevik, kaliteli tohum üretiminin, hayvansal yeme ayrılan kalitesiz buğday oranını da ciddi derecede düşürdüğünü anlattı.
Tarımsal üretimde sertifikalı tohum kullanım oranının gün geçtikçe arttığını dile getiren Çevik, “Ülkemizde TİGEM’ler tarafından 2002-2003 yıllarında sertifikalı olarak yetiştirilen 110 bin ton civarında buğday ve arpa miktarı, tohumculuk yasasının da katkısıyla bugün yaklaşık 1 milyon 200 bin tondur. Türkiye’nin 2023’teki sertifikalı tohum üretimini 2 milyon tona, ihracat gelirini de 320 milyon dolara çıkarmayı hedefliyoruz. Bu hedefin yüzde 85’i tarla bitkileriyle gerçekleştirilmek isteniyor. Bu da ülkemizin emek verdiği ürünlerin katma değerini yukarıya taşıyor.” ifadelerini kullandı.
Konya bölgesinde 29 bin çiftçi sertifikalı tohum kullanıyor
Çevik, ülke genelinde 480 bin ton sertifikalı buğday tohumu, 180-200 bin ton civarında ise sertifikalı arpa tohumu üretildiğini, bu kapsamda Konya bölgesindeki 29 bin çiftçinin, üretimde sertifikalı tohum kullandığını aktardı.
