İSTANBUL – BEKİR GÜRDAMAR
Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK), 2016 yılına ilişkin üretim yöntemiyle hesaplanan gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) sonuçlarına göre, Türkiye ekonomisi 2016’da yüzde 2,9 büyürken, yılın son çeyreğindeki büyümesi yüzde 3,5 oldu. Böylece veriler, ekonomistlerin 4’üncü çeyrek için yüzde 2,4, 2016 yılı için ise yüzde 2,3 olan büyüme beklentilerini aştı.
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bürümcekçi, 2016 yılının 4’üncü çeyrek büyüme hızının yüzde 3,5 ile ortalama beklentilerin çok üzerinde gelmesinin yanında önceki çeyrek büyümesinin de eksi 1,8’den eksi 1,3’e, ikinci çeyrek büyümesinin de yüzde 4,5’ten yüzde 5,3’e revize edildiğine dikkati çekti.
Büyüme trendinin gücüne ilişkin göstergelerin önceki çeyreğe göre belirgin artışa işaret ettiğini ifade eden Bürümcekçi, üretim yöntemiyle hesaplanan GSYH verilerinin, son çeyrekte lokomotif sektörler olarak sanayi ve inşaatı öne çıkardığını dile getirdi.
“Stoklardaki azalış büyümeden yüzde 4,2 götürdü”
Ziraat Bankası Ekonomisti Bora Tamer Yılmaz da belirsizlikler nedeniyle yatırımların halen zayıf seyrettiğini dile getirerek, yatırım eksikliğinde, üreticilerin artan arz/talep dengesizliğini stoklarla karşıladıklarının görüldüğü belirtti.
Yılmaz, stoklardaki azalışın büyümeden yüzde 4,2 götürdüğünü ifade ederek, İktisadi Yönelim Anketine göre stoklarda azalmanın ilk çeyrekte de sürdüğünü ancak referandum sonrasında üreticilerin yatırımları artırarak stok biriktirmeye başlayacaklarının tahmin edildiğini dile getirdi.
Buna bağlı olarak istihdamın da artış eğilimine dönmesinin muhtemel olduğunu söyleyen Yılmaz, değerlendirmesine şöyle devam etti:
“Belirsizlikler ve güvenlik riski nedeniyle hizmet sektörü biraz daha geriden geliyor olabilir. Referandum sonrasında hizmet sektörünün de devreye girme şansı var. Hem istikrar hem de ısınan havalarla 15 Temmuz şokunun ekonomiyi yüzde 4 üzeri büyüme trendinden koparamadığını söyleyebiliriz. Yaz aylarında büyümenin yüzde 5 üzerine çıkacağını, yüzde 6-7 aralığının mümkün olduğu öngörüsüne sahibiz ve yıl geneli büyümesinin de Orta Vadeli Program (OVP) hedefleri dahilinde yüzde 4 üzerinde tamamlanma şansının güçlendiği kanısındayız.”
“Türkiye ekonomisin dinamik bir ekonomi”
İntegral Yatırım Menkul Değerler AŞ Araştırma Direktörü Tuncay Turşucu ise, harcamalar bakımından büyümenin arkasındaki en temel sebep olarak tüketimin artmasına dikkati çekerek,”Hane halkı tüketimi son çeyrekte yüzde 5,7 artış ile yılın en yüksek seviyesini yakalamış. Burası dikkati çekici. Devlet harcamaları ise son çeyrekte yüzde 0,8 gibi sınırlı bir artış göstermiş.” değerlendirmesinde bulundu.
Turşucu, 2016 yılının tamamında hane halkı harcamalarının yüzde 2,3 artış ile büyümeye katkı sağladığını belirterek, en yüksek artışın yüzde 7,3 ile devlet harcamalarında görüldüğünü söyledi.
Açıklanan büyüme verilerinin, Türkiye ekonomisinin ne kadar dinamik bir ekonomi olduğunu bir kez daha gösterdiğini vurgulayan Turşucu, “Türkiye 2015 yılında yüzde 6,1 büyümenin ardından 2016 yılını yüzde 2,9 büyüme ile tamamladı. Bu veri ile birlikte 2017 yılına yönelik yüzde 3-3,5 seviyelerindeki beklentilerde yukarı revizyonlar oluşabilir.” ifadelerini kullandı.
