BURSA – BÜŞRA NUR ÖZCAN
Türkiye’nin 40 bin tona yaklaşan 10 aylık zeytinyağı ihracatının yüzde 37’si dünyada sektörün öncüsü olan İspanya’ya gerçekleşirken, söz konusu ülkenin aldığı ürünleri kendi markasıyla ABD, Uzak Doğu ve birçok ülkeye sattığı bildirildi.
AA muhabirinin, Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliğinden aldığı bilgiye göre, 1 Kasım 2016’da başlayan zeytinyağı ihracat sezonunun 31 Ağustos 2017 itibarıyla geride kalan 10 ayındaki dış satım, geçen döneme göre yüzde 339 artışla 39 bin 449 tona çıktı.
Zeytinyağı ihracatı, aynı dönemler içinde de değer olarak yüzde 266 artarak, 152 milyon 564 bin tona ulaştı.
Bu ürünün dış satımında dünyada sektörün öncüsü olan İspanya önde geldi. Yurt dışına gönderilen Türk zeytinyağının yüzde 37’sine denk gelen 14 bin 831 tonunu sadece bu ülke aldı. İspanya, aldığı ürün için 54,7 milyon dolar ödedi.
Bu ülkeyi, 10 bin 50 ton ve 38,8 milyon dolarla ABD, 3 bin 593 ton ve 12,9 milyon dolarla da sektörün diğer öncülerinden olan İtalya izledi.
İspanya ve İtalya’ya dış satım, geçen döneme göre 35’er katına ulaşırken, ABD’ye ihracat ise yüzde 597 arttı.
Birlik Başkanı Davut Er, zeytinyağında dünyada ilk sırada yer alan İspanya’da bu ürünün üretiminde dalgalanmalar olabildiğini belirterek, “Mesela bir yıl 1 milyon 700 bin ton üretirken, izleyen yıllarda 800 bin ton veya 1 milyon ton üretim yapabiliyor.” dedi.
Sulu tarımın Türkiye’de yeterli seviyede olmadığını vurgulayan Er, “Türkiye’deki zeytinlik arazilerde sulanma yüzdesi diğer rakip üretici ülkelere göre kıyaslandığında çok daha az olduğu görülmektedir. İspanya’da 330 milyon ağaç, Türkiye’de 170 milyon ağaç var. İspanya ağaç başına ortalama 5 litre zeytinyağı alabiliyorken, biz ise 1,5 litre ürün alıyoruz.” ifadesini kullandı.
Yeni pazarlara açılmaları gerektiğini dile getiren Er, şunları kaydetti:
“Şu anda bizim Singapur’dan Endonezya’ya, Arjantin’den Brezilya’ya kadar bütün potansiyel alıcı ülkelere zeytinyağı satma şansımız var. Biz Avrupa ülkelerine mesela İspanya ve İtalya’ya nasıl yağ satıyoruz? Avrupa ülkeleri bizden kendi iç pazarlarında satmak üzere zeytinyağı alamazlar. Çünkü kesin ithalatta litre başına 1,3 avro gümrük vergisi var. Bunlar bizden zeytinyağını DİR (Dahilde İşleme Rejimi) kapsamında yağ alıyorlar. İspanya, DİR kapsamında, Türkiye’den zeytinyağı ithal ediyor. Şişeledikten sonra Amerika’ya, Uzak Doğu’ya ve diğer pazarlara Türk yağını, üzerine ‘Bottled in Spain’ damgası vurduktan sonra kendi markasıyla satıyor. İtalya da aynı şekilde yapıyor. Aynı şey, bu ülkelerin Tunus, Cezayir, Fas gibi ülkelerden aldıkları yağlar için de geçerli. Çünkü katma değer yaratıyorlar, ambalajladıktan sonra kendi markaları ile satıyorlar.”
Türk zeytinyağının da AB’ye zeytin gibi gümrüksüz girmesi gerektiğine dikkati çeken Er, “Onlar, özellikle üretimlerinin noksan olduğu yıllarda 3. ülkelere satmak üzere bizim yağımızı alıyor. Demek ki, Türk yağı dünyanın her tarafındaki mevcut pazarlara satılıyor. Yeni pazarlara yetecek kadar istikrarlı sürekli ham maddemiz olması lazım.” ifadesini kullandı.
