ANTALYA/İZMİR – ORHAN ÇİÇEK – EŞBER AYAYDIN
Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in, uygulanan ekonomik tedbirler ve ticari ilişkileri görüşmek üzere Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci ile Rusya‘ya yaptığı ziyaret, Antalya ve İzmir’deki yaş sebze meyve sektörü temsilcilerini umutlandırdı.
Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği (ANTKOMDER) Başkanı Cüneyt Doğan, AA muhabirine yaptığı açıklamada, heyetlerin görüşmesinde yaş meyve ve sebze ithalatına uygulanan yasakların da ele alındığını söyledi.
Rusya’dan bir heyetin gelecek hafta Türkiye’yi ziyaret edeceğini ve görüşmelerde bulunacağını belirten Doğan, Rusya pazarının Antalya ve çevresi başta olmak üzere, tüm Türkiye açısından önemli bir pazar olduğunu kaydetti.
Yaş sebze ve meyvedeki fiyatların üretici için iyi gittiğini ifade eden Doğan, “En büyük pazarımız Rusya. Başbakan Yardımcımız Mehmet Şimşek’in Rusya ziyareti, bizleri umutlandırdı çünkü önümüzdeki aydan itibaren ürün bollaşacak. Ürünün bollaşmasıyla da fiyatlarda gerileme yaşanacak. Bu ortamda Rusya pazarının açılması çok iyi olur. Hem fiyatların düşmesi engellenir, fiyatlar belli bir seviyede kalır hem de büyük bir pazar açılmış olur.” dedi.
Doğan, 1-2 ay sonra yeni sezonun ekim ve dikimlerinin başlayacağına dikkati çeken Doğan, Rusya pazarının açılmasıyla üreticinin de ona göre planlama yapacağını vurguladı.
Rusya’ya en çok domates gönderildiğini kaydeden Doğan, “Rusya pazarının açılacağı haberlerinin gelmesi bile insanları umutlandırdı. Şu anda fiyatlar güzel, belki göze batmıyor ama 1-2 ay sonra fiyatların düşeceğini tahmin ediyoruz çünkü ürün bollaşacak ama Rusya gibi bir kapı açılırsa, en azından fiyatlar belli bir seviyede kalır.” diye konuştu.
“Yeni pazar piyasayı rahatlatır”
Antalya Tüccar Esnaf Dayanışma Derneği Başkanı Adem Özaydın da Türkiye ile Rusya arasında başlayan görüşmelerden umutlu olduklarını belirtti.
Gelişmeleri yakından takip ettiklerini dile getiren Özaydın, şöyle konuştu:
“Rus kapısının açılmasını bekliyoruz. Rusya’ya endeksli ürünlerimiz var. Yazlık ekimler başlamak üzere. Rusya sorunu çözülürse çiftçi rahatlar, tıkanıklık önlenmiş olur. Bu aylarda üretim fazla olduğu için fiyatların dip yapmaması önemli. Tabii ki üretici kazansın ama öncelikle zarar etmesin. Üretici zarar edince moraller bozuluyor, bu da kaliteye yansıyor. Yeni bir pazar piyasayı rahatlatır, herkes mutlu çalışır.”
Ege’deki üreticiler de umutlu
Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkanı Rıza Seyyar da AA muhabirine yaptığı açıklamada, görüşmelerde Rus tarafının ılımlı olduğu bilgisinin kendilerine de ulaştığını, bu görüşmeler sonrasında ciddi mesafeler alınacağını söyledi.
Türkiye’nin bu görüşmeleri çok iyi yöneteceğine inandığını kaydeden Seyyar, “Bu görüşme sonrasında ciddi bir mesafe kat edilecek. İhracatçılar olarak çok ümitliyiz, bu sefer sorunlar çözülecek diye düşünüyorum. Heyecanla çözüm konusunda bir tarih alınabilir mi diye bekliyoruz.” dedi.
Seyyar, görüşmeler sonrasında Türkiye ile Rusya arasındaki çok ciddi olmayan ancak rahatsız edici küçük problemlerin ortadan kalkacağını, bu sayede hem üreticinin hem de ihracatçının önünü daha rahat görebileceğini ifade etti.
Türkiye’nin son 2 aylık verilerinde yaş sebze ve meyve ihracatında ciddi bir artış yakaladığını, bunun Rusya yasaklarının kaldırılmasıyla daha da yukarılara taşınacağını belirten Seyyar, şöyle konuştu:
“Ekonomiye de canlılık kazandıracak, bu bir tetikleme mekanizmasıdır. Siz sera üretimini 2 katına çıkarırsanız 2 katı çalışan, 2 katı yardımcı malzeme yani her şey 2 katına çıkacaktır. O seralara hizmet veren finans şirketleri çalışır. Tarım sektörü bir istihdam denizidir, ekonominin temel direği tarımla başlar. Dolayısıyla çok ciddi eğitim gerektirmeyen toplumun alt kademelerindeki insanların yegane geçim kaynağı tarım sektörüdür bundan dolayı kendi içerisinde ekonomi çok ciddi hız kazanır.”
İsrail’in Türkiye’den ihraç edeceği belli miktarda domatesten gümrük vergisi almayacak olmasının ekonomi adına bir artısının olacağına değinen Seyyar, kendilerinin de mayıs ayında İsrail’e heyet halinde gideceklerini söyledi.
“Rus halkı ucuza domates yiyecek”
Sera Yatırımcıları ve Üreticileri Birliği (SERA BİR) Başkanı Müslüm Yanmaz, Rusya ile yaşanan sıkıntının aşılması yönünde atılan adımları olumlu bulduklarını ifade etti.
Mayıs ayında 650 bin dekarda üretilen domatesin satışa hazır hale geleceğini ve bu ürünleri Rusya’ya göndermek istediklerinin altını çizen Yanmaz, “Rusya bu ürünü farklı kanallarla kara borsacıları devreye koyup alıyor. Bu nedenle de Rus halkı çok pahalı domates tüketiyor. Eğer kapı açılırsa hem Rus halkı ucuza domates tüketecek hem de haksız kazanç ortadan kalkacak, Türkiye’nin ürünlerinin ihracat şansı yükselecek. Bizim fiyatlarımız da çok düşmeyecek. Alan razı, veren razı bir pozisyon oluşacak. Rusya, kapının açılmasıyla bizden daha avantajlı duruma geçecek. Ruslar bu ambargoyu halkını düşünüyorsa kaldırırlar diye düşünüyorum.” dedi.
Yanmaz, İsrail’in domateste gümrük vergisini kaldırmasına ilişkin ise şöyle konuştu:
“İsrail’in domates ithalatı yapması bizim açımızdan bir moral olur. Bütün ülkelerin açacağı bu tür şeyler bizim açımızdan güzel haberler, piyasayı canlandırır ve hareketlendirir.”
Jeotermal sistemle seracılık yapan Halil İnan ise son iki yıldır Rusya ile yaşanan kriz nedeniyle ciddi anlamda sıkıntı yaşadıklarını, devlet yetkililerin bu anlamda gayret göstermesinin kendilerini umutlandırdığını kaydetti.
