ABD’de, Başkan Barack Obama yönetiminin, Afganistan’da Taliban’ın elinde 5 yıldır tutsak olan askeri çavuş Bowe Bergdahl’ı kurtarmak için Guantanamo üssünde bulunan 5 Taliban militanını serbest bırakması, ülkede tartışmalara neden oldu.
Afganistan’da, 30 Haziran 2009’dan beri Taliban’ın elinde bulunan son ABD askeri çavuş Bergdahl, önceki gün Pakistan sınırında ABD güçlerine teslim edilmişti. ABD hükümeti de Bergdahl karşılığında Guantanamo’daki askeri hapishanesinde tutulan 5 Taliban militanının Katar’a gönderilmesi koşuluyla serbest bırakılmasına karar vermişti. Obama yönetiminin Taliban’la yaptığı bu esir takası, ülkede birçok tartışmayı da beraberinde getirdi.
Cumhuriyetçilere göre takas kötü bir örnek
Kongre’deki Cumhuriyetçiler, takas sonrası ağır eleştirileriyle Obama yönetimini zor durumda bırakırken, savundukları en büyük tez takasın “kötü örnek” oluşturacağı ve bunun teröristlerle müzakere etme anlamına geldiği yönünde.
Partinin Teksas Senatörü Ted Cruz, katıldığı televizyon programında, “Şimdi diğer ABD askerlerinin başına öldük mü koyduk? Bu yapılan, teröristlere, ‘eğer bir ABD askerini esir alırsanız, bu askeri 5 teröristle takas edebilir misiniz’ anlamına mı geliyor” sorularını dile getirdi.
Cumhuriyetçi Senatör John McCain de Guantanamo üssünden serbest bırakılanların “radikallerin de en radikalleri” olduğuna dikkati çekerek, bu militanların ABD’nin ulusal güvenliğine yönelik tehdit oluşturduğunu savundu. McCain, bu mahkumların ABD’ye karşı yeniden savaşlara girebileceğine vurgu yaptı.
“Sağlam güvence aldık”
Obama yönetimi ise mahkumların ABD’ye karşı tekrar savaşmayacağına yönelik garanti aldıklarını bildirdi.
Beyaz Saray Sözcüsü Jay Carney, günlük basın brifinginde, takasın “kesinlikle yapılması gereken doğru bir hamle” olduğunu anlatarak, “ABD, savaş meydanlarında kadın ve erkeklerimizi arkada bırakmaz” dedi.
Bu mahkumlarla ilgili “seyahat yasağı, bilgi paylaşımında bulunmamaları ve devamlı gözetim altında tutulmaları” gibi yeterli güvenceler aldıklarını ifade eden Carney, bu kişilerin ABD’ye tehditlerinin hafiflediğine karar verdiklerini söyledi.
Bergdahl ile ilgili Kongre’ye “30 günlük bildirim” kuralının neden uygulanmadığına yönelik eleştirileri de yanıtlayan Carney, Bergdahl’ın sağlık durumu ve kendisini kurtarmak için fırsat penceresinin aciliyet yaratması nedeniyle ABD Başkanı Obama ve ekibinin hemen harekete geçtiğini ifade etti.
Carney, Bergdahl’in kurtarılmasına yönelik uzun süredir devam eden bu çabaların Kongre’yi şaşırtmaması gerektiğini, ABD’nin ilk defa esir değişiminde bulunmadığını da sözlerine ekledi.
Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Jen Psaki de günlük basın brifinginde, “Yeterli derecede güvence aldık” diye konuştu. Psaki, ABD diplomatlarının çabalara katıldığını ama Taliban ile müzakerelerin Katar aracılığıyla yapıldığını kaydetti.
