Mimarlar Odası Gaziantep Şube Başkanı Sıtkı Severoğlu, “Fransa, Gaziantepliler’den özür dilemeli ve savaş tazminatı ödemelidir” dedi.
Gaziantep Kulübü’nün Antep’e “Gazi” unvanı verilişinin 92. yıl dönümü dolayısıyla düzenlediği “Fransız Belgelerinde Ayntab’ın İşgali” konulu panel, Gaziantep Ticaret Odası’nda (GTO)gerçekleştirildi.
Gaziantep Kulübü Başkanı Ufuk Ekinci, panelin açılışında yaptığı konuşmada, Fransız arşivlerinden alınan 3 bine yakın belgenin Gaziantep’e getirildiğini ve bazılarının tercümesinin yapıldığını belirtti. Belgelerin Gaziantep tarihi için önemli olduğunu ifade eden Ekinci, katkı sağlayanlara teşekkür etti.
Panele konuşmacı olarak katılan Emekli Korgeneral Dursun Bak ise geçmişte verilen mücadelenin genç nesiller tarafından doğru bilinmesinin önemine dikkati çekti.
Yaklaşık 4 yıl önce “Antep Savunması’nın panorama tekniği ile gelecek kuşaklara anlatılması” düşüncesinden yola çıktıklarını ve bu amaçla bir müze oluşturmayı planladıklarını aktaran Bak, müzenin bazı sebeplerle gerçekleştirilemediğini ancak getirilen belgelerin tercümelerinin yapılarak kitaplaştırılacağını söyledi.
“Bu kapsamda Fransa’dan 2 bin 812 belge getirildi. Dokümanların içeriği aynen ele alındı, hiç bir ilave yapılmadı” diyen Bak, o dönemde yaşanan olayların dönemin şartlarıyla değerlendirilmesini istedi.
Tarihte eşine az rastlanır bir halk savunması
Fransız belgelerine göre 1920’li yıllarda Gaziantep’in nüfusunun 80 bin dolayında olduğunu ve bu nüfusun da yüzde 30’unun gayri Müslimlerden oluştuğunun görüldüğünü ifade eden Bak, şunları kaydetti:
“Evet o dönemde iyi savaşmışız, yürekli savaşmışız ama bilin ki bize o şartlarda yardım çok gelmiş ve yardımları bizzat Mustafa Kemal’in organize ettiğini söylemek istiyorum. Antep Savunması, tarihte eşine az rastlanır bir halk savunması olmuştur. Bu belgelerde halkın kahramanlığı açıkça anlatılıyor. Bu da bizim için gurur vericidir. Antep harbi bu belgeler ışığında yeniden daha gerçekçi yazılacak.”
Mimarlar Odası Başkanı Sıtkı Severoğlu da, Fransızlar’ın çocuk kadın demeden halka zulüm ettiklerini ve kullanılması insanlık suçu olan silah kullandıklarını belirtti.
Uluslararası anlaşmalara göre Fransızların bu yaptıklarından dolayı insanlık suçu işlediğini öne süren Severoğlu, “Fransa, Gaziantepliler’den özür dilemeli ve savaş tazminatı ödemelidir” diye konuştu.
Yiğitlik dolu mücadele
Gaziantep Üniversitesi (GAÜN) Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölüm Başkanı Doç. Dr. Celal Pekdoğan ise Antep’in İngilizler’den sonra Fransızlar tarafından işgali üzerine Mustafa Kemal’in Fransa’ya telgraf çekerek, kentten çekilmelerini istediğini aktardı. Pekdoğan, Antep’teki yapılan bütün savaşların, o gün çizilmiş krokilerinin Genelkurmay’da bulunduğunu vurguladı.
“Antep teslim olmamış, düşmüştür” diyen Pekdoğan, bunun Fransız belgelerinden de açık bir şekilde anlaşıldığını ifade etti.
Antep’e “yiğitlik dolu mücadelesi” üzerine “Gazi” unvanı verildiğini hatırlatan Pekdoğan, “Atatürk’ün bu konuyla ilgili ‘Gaziantep ve Gaziantepliler cidden bütün Türkiye’nin en bahtlısıdır. Kurtuluş Savaşı’nda yalnız Gaziantep’e Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Gazi unvanı verilmesinin elbette sebepleri vardır. En kavi zannedilen düşman ordusunun çok üstün ve donanımlı kuvvetlerinden, kutsal yurtlarını kahramanca kurtarmış olmaları, işte bu onlara manevi bir pırlanta kıymetinde, şimdi taşıdıkları unvanı vermiştir’ demiştir. Şimdi işte o nedenle salonda herkeste mavi pırlanta görüyorum, bu manevi pırlanta sonsuza dek…” diyerek gözyaşlarını tutamadı.
Dr. Abdulkadir Tanrıverdi de Fransız belgelerin çevirisi ile ilgili yapılan incelemeler hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Panele, AK Parti Milletvekili Halil Mazıcıoğlu, CHP Milletvekili Mehmet Şeker, Garnizon Komutanı Tuğgeneral Kahraman Güneş, Vali Yardımcısı Mevlüt Kurban ile sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve vatandaşlar katıldı.
