Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, güvenlik paketinin Bakanlar Kurulu’nda müzakere edildiğini ve bazı konularda değişlikler yapılması talimatı verildiğini belirterek, “O değişiklikler ve imzalar tamamlandı. Bundan vazgeçilmesi söz konusu değildir, yasalaşması için Parlamento’ya gelecektir” dedi.
TBMM Adalet Komisyonu, iki gündür gece geç saatlere kadar süren mesaisinin ardından, 34 maddelik, Hakimler ve Savcılar Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 26 maddesini kabul etti. Teklifin görüşmelerine bugün devam edecek.
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, teklifle; iletişimin tespiti, dinlenmesi, kayda alınması, el koyma ve diğer maddelerle alakalı olarak esasta bir değişiklik yapmadıklarını söyleyerek, “Daha önceki düzenlemede kuvvetli şüphenin somut delile dayanmasına ilişkin kural getirilmişti. Bu kural hepsinde var, teknik takipte var; bunların hiç birine dokunulmayacaktır. Somut delile dayalı kuvvetli şüphe hepsinde aranacak. Ağır ceza mahkemeleri oy birliği ile verecek bu kararı. Dinlemeler konusundaki güvenceler devam etmektedir. Burada bu güvenceler varken, keyfilikler olacağı değerlendirmesine katılmıyorum. Dinlemelerde geriye dönük bir dinleme olmayacak, gelecekte suça ilişkin bir durum olursa dinleme söz konusu olacak. Dinleme de şüpheli ya da sanık hakkında yapılıyor, herkes hakkında yapılmıyor” diye konuştu.
Arama izni verilmeyen araba teröristlerin kullandığı araba
Bozdağ, “Bingöl İl Emniyet Müdürüne düzenlenen silahlı saldırı” ile ilgili sorulara, “Bingöl’deki olayda sulh ceza hakimine müracaat ediliyor, ancak ‘temel haklara aykırıdır’ denilerek arama izni verilmiyor. Polislerin şehit edildiği olaydan iki gün önce araba için arama izni isteniyor ancak yine verilmiyor. Bu arabanın daha sonra teröristlerin kullandığı araba olduğu anlaşılıyor” yanıtını verdi.
Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’a düzenlenen suikast girişimi ile ilgili soruyu da yanıtlayan Bozdağ, “Bu suikast girişimine ilişkin soruşturmanın bu kadar zaman içerisinde neticelenmemiş olmasından rahatsızız, bir an önce karara bağlanmasında fayda var. Halen gizlilik kararı da devam ediyor. Mutlaka bir karar verilmeli, çünkü çok ciddi iddialar. Dava henüz açılmamış” dedi.
Bakan Bozdağ, milletvekillerinin güvenlik paketi ile ilgili sorularını da yanıtladı.
Güvenlik paketinin Bakanlar Kurulu’nda müzakere edildiğini ve bazı konularda değişlikler yapılması talimatı verildiğini anlatan Bozdağ, “O değişiklikler tamamlandı, imzalar da tamamlandı. Bundan vazgeçilmesi söz konusu değildir. O paketin yasalaşması konusunda Hükümetimiz gereken adımları atmıştır, yasalaşması için Parlamento’ya gelecektir” diye konuştu.
Kabul edilen maddeler
Teklifin kabul edilen maddelerine göre, boşalan, açılan veya dördüncü sınıftan üçüncü sınıfa geçirilen noterlikler Resmi Gazete’de ilan olunacak. Mevcut düzenlemede, bu noterlikler Resmi Gazete’nin yanısıra bulunduğu yerde, İstanbul’da, Ankara’da ve Adalet Bakanlığı’nca uygun görülecek diğer yerlerde çıkan birer gazete de ilan ediliyor. Noterlere Türkiye Noterler Birliği’nce verilen kimlik kartı, tüm resmi ve özel kuruluşlarca kabul edilecek resmi kimlik hükmünde olacak.
Atama yapılırken, aynı sınıftan noterlerin meslekteki kıdemleri esas alınacak. Kıdemde eşitlik halinde Adalet Bakanlığı’nca verilen noterlik belge sıra numarası önce olan tercih edilecek.
Noterlerin hastalıkları nedeniyle izinli sayılmalarında, cumhuriyet savcılığı kanalı ile Hükümet tabiplerinden veya devlet hastanesi doktorlarından rapor alma şartı kaldırılıyor.
Noterlerin işlemlerini elektronik ortamda yapabilmeleri için uyum düzenlemesi yapılıyor. Buna göre işlemler, elektronik ortamda güvenli elektronik imza kullanılarak da yapılabilecek. Ancak, düzenleme şeklinde yapılması zorunlu tutulan işlemler ile irade beyanlarının alınmasına ilişkin işlemlerde güvenli elektronik imza kullanılabilmesi için ilgililerin noter huzurunda olmaları gerekecek.
Noterlik işlemlerine ilişkin tüm bilgi ve belgeler, güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda işlenebilecek, saklanabilecek ve gerektiğinde kişi ve kurumlara elektronik ortamda gönderebilecek. Yapılan tüm işlemlere dair bilgi ve belgeler, Türkiye Noterler Birliği’nin bilişim sisteminde kaydedilecek ve saklanacak.
Elektronik ortamda yapılabilecek bir noterlik işleminin bir belgeye dayanması halinde, belge sureti taraflar, vekilleri veya temsilcileri tarafından güvenlik elektronik imza ile imzalanarak elektronik ortamda notere gönderilebilecek.
Yargıtay’da yeteri kadar tetkik hakimi bulunacak. Tetkik hakimleri, meslekte en az 5 yılını fiilen dolduran adli yargı hakim ve Cumhuriyet Savcıları arasından HSYK tarafından atanacak.
Adli yıl açılış töreni kaldırılıyor
Yargıtay Kanunu’nun “adli yılın açılışını” düzenleyen maddesi yürürlükten kaldırılıyor. Madde, “Her adli yıl Ankara‘da bir törenle açılır. Yargıtay Birinci Başkanı bir konuşma yapar. Açılış konuşmasının metni ve tören gündemi üzerinde daha önceden Başkanlar Kurulu’nun düşüncesi alınır” hükmünü düzenliyordu.
Mesleğinde en az 3 yıl fiilen çalışmış avukatların hakimlik ve savcılık adaylığı sınavına girebilmelerine imkan tanınıyor. Bu konuda 5 yıllık fiili çalışma süresi kısaltılıyor. Hakim ve savcı adaylığına atanabilmek için “giriş sınavının yapıldığı tarih itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak” şartı, “giriş sınavının yapıldığı ocak ayının 1’inci günü itibarıyla 35 yaşını doldurmamış olmak” şeklinde değiştiriliyor.
Adalet müfettişlerinin yanısıra, HSYK müfettişlerine ve Adalet Bakanlığı iç denetçilerine de brüt aylık tutarlarının yüzde 5’i oranında ek ödemede bulunulacak.
Yargıtay Birinci Başkanı, Danıştay Başkanı, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, Danıştay Bavşsavcısı, Yargıtay Birinci Başkanvekilleri, Danıştay Başkanvekilleri, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekili, Yargıtay ve Danıştay daire başkanları, Adalet Bakanlığı Müsteşarı, Yargıtay ve Danıştay üyeleri, birinci sınıf hakim ve savcılar, birinci sınıfa ayrılmış hakim ve savcılar ile diğer hakim ve savcılara (15 bin) gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarda aylık ek tazminat ödenecek.
Hakim ve savcılara disiplin affı geliyor
Adli yargı hakim ve savcılar ile idari yargı hakim ve savcılara, 14 Şubat 2005 tarihinden 1 Eylül 2013 tarihine kadar verilen uyarma, aylıktan kesme, kınama ve kademe ilerlemesini durdurma cezaları bütün sonuçları ile affedilecek. Af kapsamına giren disiplin cezalarının verilmesini gerektiren fiillerden dolayı, ilgililer hakkında disiplin inceleme, soruşturma ve kovuşturması yapılmayacak; devam eden disiplin inceleme, soruşturma ve kovuşturmaları işlemden kaldırılacak, kesinleşen disiplin cezaları uygulanmayacak.
14 Şubat 2005 tarihinden 1 Eylül 2013 tarihine kadar işlenen ve kesinleşen disiplin cezaları hakkında yapılacak başvuru, 60 gün içinde HSYK Genel Kurulu’nca incelenecek. Genel Kurul başvurunun reddine karar verebileceği gibi, önceki kararın kaldırılmasına veya eyleme uyan alt disiplin cezasına karar verebilecek.
Disiplin cezalarının affı, ilgililere geçmiş süreler için özlük hakları ve parasal yönden herhangi bir talep hakkı vermeyecek.
Teklifle, Adalet Bakanlığı yurt dışı teşkilatı kuruluyor. Adalet Bakanlığı teşkilatı; merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı kuruluşlardan meydana gelecek. Yurt dışı teşkilatında yer alan Adalet Müşavirliği kadrolarına, hakimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az 5 yıl görev yapan ve üstün başarısı ile yurt dışı hizmetlerinde yararlı olacağı anlaşılmış bulunanlar arasından atama yapılacak. Misyon şefleri; adalet müşavirlerinin sicil amiri olmayacak.
Yurt dışı teşkilatına atanan adalet müfettişlerinin bu görevde geçirdikleri süreler, hakimlik ve savcılık mesleğinde geçmiş sayılacak. Adalet müfettişleri hakkındaki siciller, Adalet Bakanlığı Müsteşarı tarafından verilecek.
Türkiye’deki veya Yükseköğretim Kurulu tarafından denkliği kabul edilen yurt dışındaki üniversitelerin lisans düzeyinde eğitimini başarıyla bitirenlerden ilgili ülke vatandaşlığına sahip olanlar ile süresiz oturma ve çalışma izni bulunanlar, Bakanlıkça mahallinden sözleşmeli statüde istihdam edilebilecek.
Bu düzenlemenin yürürlüğü girdiği tarihte, dış temsilciliklerde adalet müşaviri olarak görevli olanlar, temsilcilik için tahsis edilen adalet müşavirliği kadrolarına atanmış sayılacak.
Hakim ve savcı adaylarına verilen meslek öncesi eğitimi sonunda yapılan yazılı sınavlarda başarı gösteremediği için genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atanan veya adaylığına son verilenler; düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde, yeni yazılı sınava alınmaları talebiyle Türkiye Adalet Akademisi başvurabilecek.
Ceza Muhakemesi Kanunu’nun, “şüpheli veya sanıkla ilgili arama” maddesinde yapılan değişiklikle, “yakalanabileceği veya suç delillerinin elde edilebileceği hususunda somut delillere dayalı kuvvetli şüphe varsa; şüphelinin veya sanığın üstü, eşyası, konutu, iş yeri veya ona ait diğer yerler aranabilir” ifadesindeki “somut delillere dayalı kuvvetli” ibaresi, “makul” olarak değiştiriliyor.
El koymanın kapsamı genişletiliyor
Taşınmazlara, hak ve alacaklara el koymanın kapsamı genişletiliyor. TCK’da “Anayasal Düzene ve Bu Düzenin İşleyişine Karşı Suçlar” başlığında sayılan “silahlı örgüt” veya “örgüte silah sağlama” suçundan elkoyma kararı verilirken; “Anayasayı ihlal”, “yasama organına karşı suç”, “hükümete karşı suç”, “Hükümete karşı silahlı isyan”, “silahlı örgüt”, “silah sağlama” ve “suç için anlaşma” soruşturmalarında da el koyma kararı verilebilecek.
Bir suç dolayısıyla yapılan soruşturma ve kovuşturmada, suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkanının bulunmaması durumunda, ağır ceza mahkemesi veya savcının kararıyla şüpheli veya sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimi dinlenebilecek, kayda alınabilecek, sinyal bilgileri değerlendirilebilecek, ancak tespit edilemeyecek.
Şüpheli ve sanığın telekomünikasyon yoluyla iletişimin tespiti; soruşturma aşamasında hakim, kovuşturma aşamasında mahkeme kararına istinaden yapılacak. Kararda, yüklenen suçun türü, hakkında tedbir uygulanacak kişinin kimliği, iletişim aracının türü, telefon numarası veya iletişim bağlantısını tespite imkan veren kodu ve tedbirin süresi belirtilecek.
“Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak” ile “Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan” teknik takip yapılabilecek.
Zaman zaman gerginleşen komisyondaki müzakerelerde, muhalefet milletvekilleri, iki gündür gece yarılarına kadar mesai yapmaktan yakındı.
Toplantı salonunun tavanındaki ışığı gösteren CHP Kırklareli Milletvekili Turgut Dibek, “Bu gün ışığı. Tavuklara çabuk büyüsün ışık verilir. Kendimi burada tavuk gibi hissediyorum” dedi. Milletvekilleri Dibek’in bu sözlerini gülerek karşıladı.
