Birleşik Krallık’ın Avrupa Birliği’nden (AB) çıkıp çıkmamasını belirleyecek referandumda seçmenler oy kullanmaya başladı.
İngiltere, Galler, İskoçya ve Kuzey İrlanda’dan oluşan Birleşik Krallık’ın AB üyeliğinin oylandığı referandumda, oy verme işlemi yerel saatle 07.00’de (TSİ 09.00) başladı. Sandıkların saat 22.00’de (TSİ 00.00) kapanacağı referandumda, sonucun cuma sabahı netleşmesi bekleniyor.
Birleşik Krallık’ta yaşayan İrlanda ve Milletler Topluluğu üyesi ülkelerin vatandaşları ile yurt dışında yaşayan ancak son 15 yılda en az bir kez seçmen kaydı yaptırmış olan İngiliz vatandaşları da referandumda oy kullanabiliyor. Birleşik Krallık’ın deniz aşırı bağlı toprağı konumundaki Cebelitarık vatandaşları da referandumda oy verebiliyor.
Oy kullanma yaşının 18 olduğu Birleşik Krallık’ta toplam 46 milyon 499 bin 537 seçmen bulunuyor. İngiltere 39 milyon 956 bin 824 seçmenle Birleşik Krallık’taki en önemli seçmen oranına sahip, onu 3 milyon 988 bin 492 ile İskoçya, 2 milyon 270 bin 743 ile Galler, 1 milyon 260 bin 955 ile Kuzey İrlanda takip ediyor. Cebelitarık’ta ise 24 bin 117 seçmenin referandumda oy kullanması bekleniyor.
Referandumda seçmenler “Birleşik Krallık AB üyesi olarak kalmalı mı, yoksa AB’den ayrılmalı mı?” sorusunu yanıtlıyor.
AB’nin atası konumundaki Avrupa Ekonomik Topluluğu’na (AET) Fransa’nın iki vetosundan sonra 1973’te katılan Birleşik Krallık, AET üyeliğini 1975’te referanduma götürmüştü. 41 yıl önceki ilk referandumda sandıktan yüzde 67 “kalma” kararı çıkmıştı.
İngiltere AB’den ayrılırsa ne olacak?
Referandumun sonucu, İngiltere’nin AB’den çıkması yönünde olursa bunun hemen hayata geçirilmesi öngörülmüyor. Birleşik Krallık’ın AB’den ayrılmasının 2 ila 10 yıl süreceği, bu süre içerisinde de İngiltere’nin AB kurallarına tabi olmaya devam edeceği belirtiliyor.
Birleşik Krallık’ın AB’den çıkması halinde İngiliz vatandaşlarının AB ülkelerine seyahat etmek için vize almaları gerekip gerekmeyeceği AB ile varılacak anlaşmaya bağlı olacak. Ülke, birlikten çıkmasına karşın ortak pazarda kalmayı sürdürürse vatandaşları da AB ülkelerinde çalışmaya devam edebilecek. Ancak İngiliz hükümeti AB vatandaşlarına çalışma izni kısıtlaması getirirse kendi vatandaşlarının da AB ülkelerinde çalışmak için vize almaları gerekecek.
Cameron’ın koltuğu sallantıda
Muhafazakar Parti hükümeti döneminde 43 yıl önce AET’ye üye olan Birleşik Krallık’ta referandumdan AB’den ayrılma sonucu çıkarsa ülke yine bir Muhafazakar Parti hükümeti döneminde birlikten ayrılmış olacak.
Partisini ve kabine üyelerini referandum konsunda serbest bırakan Cameron’ın karşısında, Adalet Bakanı Michael Gove ve eski Londra Belediye Başkanı Boris Johnson’ın başını çektiği AB’den ayrılma yanlısı grup yer aldı. Cameron’dan sonra Muhafazakar Parti’nin liderliği için güçlü adaylar arasında yer alan Johnson’ın, referandumda AB’den ayrılma sonucu çıkması halinde Cameron’ı istifaya zorlaması veya erken genel seçimin gündeme gelmesi ihtimali de bulunuyor.
