1994 yılında Türkiye’yi çöp statüsünde gören dünyanın önde gelen derecelendirme kuruluşu Moody’s Türkiye’yi “Yatırım yapılabilir ülkeler” kategorisine aldı.
MOODY’S TÜRKİYE’Yİ NEDEN ÇÖP STATÜSÜNE ALDI
Türkiye’nin kredi serüveni, ülkenin dünya piyasalarından borçlanmasıyla birlikte Standard and Poor’s’un (S&P) 1992 yılında verdiği ”BBB” notu ile başladı. Yatırım yapılabilir seviyeye işaret eden bu not daha sonraki yıllarda giderek düşüş gösterip 1994 ve 2001 yıllarında yüksek düzeyde spekülatif olan ”B” seviyesine kadar geriledi. Bu gerilemenin üzerinde ki en büyük etki 28 etkisiydi.
Dünyada kabul görmüş bir gerçek yabancı sermaye yatırım yapacağı ülkede iki şeye bakar: Siyasi istikrar var mı? İkinci olarak güvenli bir ülke mi? 28 Şubat sürecinin yaşandığı dönemde Türkiye yabancı sermaye için çok riskli bir bölgeydi. Türkiye ekonomik ve siyasi anlamda büyük bir buhranın içindeydi. Dünyanın önde gelen derecelendirme kuruluşu Moody’s Türkiye’yi 1994 yılında siyasi darbelerin yapıldığı ekonmik istikrarsızlığın alıp başını gittiği bir ülke olarak görüp çöp statüsüne aldı.
1994 KRİZİ
Türkiye’nin açıklanan özelleştirmelerini yapamaması ve enflasyonun yüksek düzeylerde seyretmesi sebebiyle Moody’s, 1993 yılında ülke notunu yatırım yapılabilir seviyeden (Baa3) spekülatif seviyeye (Ba1) indirdi. Piyasalarda bu durum Türkiye’yi ani dalgalanmaya iterek, 1994 krizini etkileyen unsurlardan biri olarak değerlendirildi. Bu süreç içerisinde S&P ve Fitch de Türkiye’nin notunu yatırım yapılabilir seviyeden, spekülatif seviyeye indirdi.
NEDEN KREDİ NOTUMUZ YÜKSELDİ
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s Investors Service, Türkiye’nin kredi notunu “Ba1″den “Baa3″e yükseltti ve not görünümünü durağan olarak açıkladı. Böylelikle Türkiye’nin kredi notu, Fitch’in ardından Moody’s tarafından da yatırım yapılabilir seviyeye yükseltildi. Moody’s, not artırımının, ülkenin ekonomik ve kamu maliyesi alanlarında ve yapısal ve kurumsal reformlarındaki ilerlemelerden dolayı gerçekleştiğine dikkat çekti.
ARTIK FARKLI BİR LİGDESİNİZ
Türkiye’nin ekonomik ve kamu maliyesi alanlarında ve yapısal ve kurumsal reformlarındaki ilerlemelerden dolayı yurt dışından artık türkiye farklı bir ligdesiniz haberi geldi. 2007’den bu yana Türkiye yatırım yapılabilir ülkeler arasında değerlendiriliyordu . Neden şimdi yükseltildi kredi notumuz;
-Kamu borcu düştü
-Maliye güçlendi ve vergilerde büyük oranda artış oldu
-Ekonomik anlamda büyük bir risk görünmüyor
-Türkiye’nin bütçe performansı iyi
-Sürdürülebilir büyüme yakalandı
TÜRKİYE’NİN LİGİNDE KİMLER VAR
Endonezya, Azerbaycan, Bulgaristan, Letonya, Kolombiya , Nabibya ve Tunus ile aynı ligindeyiz. Fakat İspanya’da ekonomik kriz ve işsizlik başını alıp gitmesine rağmen Türkiyeden bi basamak daha önde .
BAŞBAKAN REST ÇEKTİ KREDİ NOTU DÜZELTİ
2011 yılında Türkiye’nin kredi notunu düşüren kredi derecelendirme kuruluşu Standard&Poor’s’u Başbakan sert bir dille eleştirdi. Avrupa’da iflas eden Yunanistan ve İrlanda gibi ülkelerin kredi notunu yükselten Standard&Poor’s’un kararının ideolojik olduğunu söyleyen Başbakan Erdoğan, “Bunun bedelini, ‘Artık ben seni bir kredi kuruluşu olarak tanımıyorum’ demek suretiyle ödetiriz” demişti . Bu sözler üzerine Türkiye’nin kredi notu tekrar değerlendirilip yükseltildi.
Türkiye Çin’in ardından dünyanın en hızlı büyüyen 2. ülkesi olmasına rağmen kredi notlarının durağan yada düşük olması düşündürücü bir sonuç.
Yıllara göre Türkiye’nin ‘Uzun Dönemli Yabancı Para Cinsinden’ kredi notları şu şekilde gerçekleşti:
Tarih Moody’s Tarih S&P Tarih Fitch Tarih JCR
05.05.1992 Baa3 04.05.1992 BBB(Durağan)
08.10.1993 Baa3(Olası not indirimi için izleme) 03.05.1993 BBB(Negatif)
13.10.1994 Ba1 14.01.1994 BBB-(Negatif) 10.08.1994 B 18.01.1994 BBB
06.04.1994 Ba1(Olası not indirimi için izleme) 22.03.1994 BB(Negatif İzleme) 15.08.1994 BB
02.06.1994 Ba3 29.04.1994 B (Negatif İzleme)
16.08.1994 B (Durağan)
24.07.1995 B (Pozitif) 26.09.1995 BB- 02.11.1995 BB
18.10.1995 B (Durağan) 14.05.1996 BB (izleme)
17.07.1996 B (Negatif İzleme) 20.12.1996 B 19.11.1996 BB
09.01.1997 Ba3(Olası not indirimi için izleme) 13.12.1996 B(Durağan)
13.03.1997 B1
10.08.1998 B(Pozitif) 23.08.1999 BB(İzleme)
30.11.1999 B1(Pozitif) 21.01.1999 B(Durağan)
10.12.1999 B(Pozitif)
24.07.2000 B1(Pozitif)(Olası not artırımı için izleme) 25.04.2000 B (Pozitif) 10.04.2000 B (Pozitif izleme) 28.01.2000 BB
21.12.2000 B1(Pozitif) 05.12.2000 B (Durağan) 27.04.2000 BB-
21.02.2001 B1(Durağan) 21.02.2001 B (Negatif İzleme) 22.02.2001 BB-(Negatif izleme) 07.03.2001 BB
06.04.2001 B1(Negatif) 23.02.2001 B(Negatif izleme) 02.04.2001 B (Negatif izleme) 20.04.2001 BB-(Negatif)
16.04.2001 B-(Negatif Görünüm İzleme) 02.08.2001 B(Negatif) 18.07.2001 B (Negatif)
27.04.2001 B-(Durağan)
11.07.2001 B-(Negatif)
30.11.2001 B-(Durağan)
15.01.2002 B1(Durağan) 29.01.2002 B-(Pozitif) 05.02.2002 B(Durağan) 01.03.2002 B (Durağan)
10.07.2002 B1(Negatif) 26.06.2002 B-(Durağan) 12.07.2002 B (Negatif)
09.07.2002 B-(Negatif)
07.11.2002 B-(Durağan)
21.10.2003 B1(Durağan) 28.07.2003 B(Durağan) 25.03.2003 B-(Negatif) 02.09.2003 B (Durağan)
16.10.2003 B (Durağan) 06.08.2003 B-(Pozitif)
25.09.2003 B(Pozitif)
08.03.2004 B (Pozitif) 09.02.2004 B (Durağan) 12.03.2004 B (Pozitif)
17.08.2004 BB-(Durağan) 25.08.2004 B (Pozitif)
11.02.2005 B1(Pozitif) 13.01.2005 BB-(Durağan) 10.03.2005 BB-(Pozitif)
14.12.2005 Ba3(Durağan) 06.12.2005 BB-(Pozitif)
23.01.2006 BB-(Pozitif)
27.06.2006 BB-(Durağan)
10.05.2007 BB-(Durağan) 28.12.2007 BB-(Durağan)
03.04.2008 BB-(Negatif)
31.07.2008 BB-(Durağan)
13.11.2008 BB-(Negatif)
18.09.2009 Ba3(Pozitif) 17.09.2009 BB-(Durağan) 27.10.2009 BB-(Pozitif İzleme)
03.12.2009 BB (Durağan)
08.01.2010 Ba2(Durağan) 19.02.2010 BB(Pozitif) 24.11.2010 BB (Pozitif) 01.02.2010 BB(Durağan)
05.10.2010 Ba2(Pozitif) 24.11.2011 BB (Durağan)
20.06.2012 Ba1(Pozitif) 01.05.2012 BB (Durağan) 05.11.2012 BBB-(Durağan)
