Türk Tarih Kurumu (TTK) Başkanı Refik Turan yaptığı açıklamada, Mustafa Kemal Atatürk’ün yazdığı Nutuk’un, Türkiye Cumhuriyeti’nin önemli tarihi eserlerinden ve kaynaklarından biri olduğunu belirtti.
Atatürk’ün böyle bir eser bırakmasının nedenini “kendisine yönelik birtakım itham ve puslu alanların aydınlığa kavuşturulması” olarak açıklayan Turan, Nutuk’un bir nevi savunma amaçlı yazıldığını kaydetti.
Nutuk’un Atatürk tarafından 1926’da bir hafta süreyle Meclis’te okunduğunu ifade eden Turan, eserin ilk baskısının 1927’de Osmanlıca yapıldığını, harf inkılabının ise 1928’de gerçekleştiğini söyledi.
Turan, Nutuk’un, ilk orijinal baskısının ardından bir daha Osmanlıca yayınlanmadığını, harf inkılabından sonra farklı kurumlar tarafından tüm basımların Latince yapıldığını dile getirdi.
Kurum olarak Nutuk’u aslına sadık kalarak basma kararı aldıklarını bildiren Turan, bunun nedenini şöyle açıkladı:
“Zaman zaman ‘Nutuk’un yeni harflere aktarımda bazı kelimelerin hatalı yazıldığı, bazı kelimelerin anlamından saptırılarak aktarıldığı’ gibi haberler çıkıyor. Bu bizi rahatsız ediyordu. Nutuk giderek münakaşa edilir bir kaynak haline geliyordu. Kaynağın ilk hali zaten elimizde var. Biz de Nutuk’u orijinal haliyle basma kararı aldık.”
Nutuk’un özel baskısının “bir sayfası Osmanlıca, karşı sayfası ise mümkün olduğunca Osmanlıca’ya bağlı kalan sesleri dikkate alarak Latin alfabesi” şeklinde hazırlanacağını belirten Turan, tarih ve dil uzmanlarından oluşan grubun çalışmalarına başladığını ifade etti.
Turan, gelecek yıl tamamlanacak çalışmayla bin 500 özel basım yapılacağını kaydetti.
“Temel tarihi kaynaklar tartışma konusu”
Refik Turan, bu tür temel eserlerin tüm dünyada her zaman tartışma konusu olduğunu, Nutuk’un da zaman zaman tartışıldığını söyledi.
Türkiye’de nüfusa göre kitap okuma oranının azlığına işaret eden Turan, Cumhuriyet tarihi açısından önemli bir kaynak olan Nutuk’un da az okunduğunu dile getirdi.
