Yerli üretime teşvik kararının ardından yurtdışına her yıl milyonlarca dolar çıkmasına yol açan birçok hastalığın ilacı Türkiye’de üretilecek.
İlk aşamada ilaç pazarında çok büyük bir yere sahip insülünlerden patent süreleri dolanların Türkiye’de üretilmesi planlanıyor.
Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanı Saim Kerman, Başbakan Ahmet Davutoğlu’nun açıkladığı eylem planındaki yerli ilaç ve tıbbi cihaz üretimine teşvik konusu hakkında bilgi verdi.
Eylem planının, hem teşvik mekanizması hem de ihtiyaç belirleme yönünün bulunduğunu belirten Kerman, ihtiyaçların belirlenmesi noktasında Kurum’un ön plana çıkabileceğini ancak teşviğin Bilim Sanayi ve Teknoloji, Ekonomi ve Kalkınma Bakanlıklarının katkılarıyla belirleneceğini bildirdi.
TÜBİTAK’ın AR-GE teşviklerinin artacağını ifade eden Kerman, özellikle gelişmiş sanayi bölgelerine satılabilecek, yüksek teknoloji gerektiren ürünler üretilmesinin zorunlu olduğuna dikkat çekti.
Kurum Başkanı Kerman, hastalıkların git gide daha iyi tanındığını, bir çok hastalıkta artık alt gruplar belirlendiğini, “hedefli” ilaçların söz konusu olduğunu, bunun da üretimde maliyet sorununu beraberinde getirdiğini kaydederek, “yetim hastalık” kavramının yakın zamanda değişeceğini, artık “toplumda az görülen hastalık”lar için kullanılan söz konusu kavramın, her hastalığın belirlenen alt türleri için de kullanılabileceğini bildirdi.
Git gide kişiye özgü tedaviden bahsedileceğini ifade eden Kerman, kişiye özgü tedavide ise gen teknolojisinin önem kazanacağını söyledi. Birçok hastalıkta genetik boyutun araştırılacağını kaydeden Kerman, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Bu yapısal dönüşümde, temelde mevcut olmayan teknolojinin sahibi olmayı hedefliyoruz. Bizim arkadan koşmak yerine öne geçmeye çalışmamız lazım. Bu yolun nerelere gideceğini bilip ona göre bir yol izleyeceğiz. Bu yüzden hedefimiz yeni molekül üretmek olmalıdır.”
Biyoteknolojik ürünler
Kerman, biyoteknolojik ürünlerin de bu kapsamda değerlendirilebileceğini, eylem planında bunların da desteklenmesinin öngörüldüğünü, Türkiye’nin bu teknolojiye sahip olmadığını, bazı firmaların sadece dolum yaptığını söyledi.
Bunun geleceğe yönelik bir adım olduğunu ifade eden Kerman, “Nasıl ki ülkemizde veri koruması sona eren orjinal ilaçla aynı özelliğe sahip eşdeğer ilaç üretilebiliyorsa patent süresi dolan biyoteknolojik ürünlerle aynı özelliğe sahip biyobenzer ürünlerin üretilmesi için de çalışmalar var. Şu anda ülkemizde henüz biyobenzer ürün üreten firma yok ama bu yönde hazırlıklar var” diye konuştu.
“30 gramı için yılda 17 milyon dolar yurtdışına gidiyor”
Patent süreleri dolan insülinlerin Türkiye’de üretilmesi için harekete geçildiğini bildiren Kerman, bunun dışında kanser ve hematoloji alanlarında kullanılan tuzumab, filgrastin, eritroproteinler için de çalışmaların başladığını söyledi.
Bu ürünlerden birinin 30 gramı için yılda 17 milyon doların yurtdışına gittiğini, Türkiye’deki insülin pazarının ise 500 milyon dolar civarında olduğunu vurgulayan Kerman, “Bu ürünler Türkiye’de üretilirse hem para ülkemizde kalacak hem de fiyatları düşecek” diye konuştu.
