Osmanlı arşivlerinden çıkan belgelerden sonra tartışma alevlendi.
Bitlisli vatandaşlar yüzde 65’lik bölümü Bitlis il sınırları içerisinde bulunan ve Van Gölü olarak bilinen gölün isminin ‘Tatvan Denizi’ olarak değiştirilmesinde kararlı.
Bitlis Belediye Başkanı Fehmi Alaydın, Osmanlı arşivlerinden çıkan belgelerden sonra ‘Tatvan denizi mi, yoksa Van gölü mü?’ tartışmalarını değerlendirdi. Alaydın, ‘Tatvan Denizi’ fikrine sahip çıkılması durumunda gölün Bitlis’in ait olacağını söyledi. Başkan Fehmi Alaydın, kendisinin isimler konusunda bir takıntısının olmadığını belirterek, “Önemli ‘Tatvan Denizi’ne sahip çıkmaktır. ‘Tatvan Denizi’ne sahip çıkabiliyorsak göl bizimdir. Sahip çıkamıyorsak bizim değildir.” dedi.
İsimlere çok da takılmamak gerektiğini ifade eden Başkan Alaydın, şöyle konuştu: “Ancak yeri geldiğinde de sahip çıkılması gerekiyorsa sahip çıkmamız gerekiyor ve sahip de çıkarız. Ama özellikle denizimize sahip çıkmamız gerekir. Denizlerde yapılacak organizasyonlarla denizi tanıtmak önemli. Denizden para kazanmaya bizim ihtiyacımız var. İnşallah günü geldiğinde bunların hepsinden ziyadesiyle yararlanacağımıza inanıyorum. Gölün 3’te ikilik kısmı, yani yüzde 65’i Bitlis il sınırları içerisinde bulunuyor. Gelen misafirlerimize bunu anlattığımızda onların da gölün Tatvan denizi mi yoksa Van Gölü mü olduğu konusunda kafaları karışıyor. Yakında gölün ‘Tatvan Gölü’ olarak adlandırılacağını düşüyoruz.”
KAYMAKAM ERKAN:GÖLÜ DEĞERLENDİRMEK ÖNEMLİ
Tatvan Kaymakamı Murat Erkan da konuyla ilgili şunları söyledi: “Önemli olan gölü, denizi ulaşım, sportif, kültür, doğa anlamında değerlendirerek insanların kullanımına açmaktır. Yani gölün tamamını insanların kullanımına açmaktır. Bunun için buranın bilinmesi, tanınması önemli. Benim kanaatimce ilk yapılması gereken buranın potansiyelinin herkese tanıtılması olmalıdır. Gölün stratejik önemi ve konumu belli, zaten bu amaçla biz de elimizden geneli yapacağız. Yapacağımız tanıtımların uzun vadede bize yarar sağlayacağını düşünüyorum.”
BİTLİSLİLER GÖL İSMİNDE ISRARLI
Göl isminde ısrarlı olan Bitlisliler yetkililerden ismin iadesi için ilgili yerlere başvuruda bulunmasını istiyor. Bitlisli vatandaşlardan Engin Sancak, Van Gölü isminin tarihte ‘Tatvan Denizi’ olarak kaynaklarda yer aldığını ve bunun bilimsel dayanağının ortaya çıkmasının tarih ve Tatvan açsından önemli olduğunu belirtti. Sancak, “Bir öğretim görevlimizin, Süleymaniye Kütüphanesi’nde yaptığı araştırmalar neticesinde, bu bilimsel belge bulundu. Bu belge, şu an elimizde. Böylece Tatvan ve çevresiyle ilgili önemli bir bilgiyi de elde etmiş olduk. Biz gölümüzün isminin geri verilmesini istiyoruz. İsmi ‘Tatvan Denizi’ olmayacaksa bile sadece Van Gölü olmasın Bitlis – Van ya da Van- Bitlis Gölü olsun. Zaten biz en baştan beri gölün bizim olduğunu biliyorduk.” ifadelerini kullandı.
Bitlisli vatandaşlardan Erol Ünal ise şunları söyledi: “Van Gölü’nün yüzde 65’i Bitlisi il sınırları içersinde bulunuyor. Bunun yanı sıra gölün eski isimleri Tatvan Denizi, daha da eskiye giderseniz Ahlat Denizi olarak geçiyor. Bu iki isim en son yapılan araştırmalar neticesinde ortaya çıkmaktadır. Biz Bitlisliler olarak bir an önce gölün isminin geri verilmesi istiyoruz.”
Bitlisli diğer vatandaş Yavuz Arıklı, “Tarihte sadece Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Van Gölü olarak geçiyor. Bunun sebebi ise Evliya Çelebi’nin göl ile ilgili araştırmalarına Van’dan başlamasından kaynaklanıyor. Eğer Bitlis’ten başlasaydı Bitlis Gölü diyecekti. Biz Bitlisliler olarak isim hakkımızı istiyoruz.” şeklinde konuştu.
TATVAN DENİZİ NASIL VAN GÖLÜ OLDU?
Van Gölü’nün tarihte Tatvan Denizi olarak geçtiği yönünde iddialar vardı. Ancak bu iddiaların aslında sadece bir iddia olmadığı geçtiğimiz günlerde Süleymaniye Kütüphanesi’nde bulunan, ‘Tezkiretü’l-Bünyan’ isimli el yazması eser sayesinde kanıtlanmış oldu.
İstanbul’daki Süleymaniye Kütüphanesi’nde yer alan, tarihçi ve aynı zamanda Mimar Sinan’ın yakın dostu Sai Mustafa Çelebi tarafından kaleme alınan Tezkiretül-Bünyan isimli yazma eserde, Van Gölü’nün, ‘Tatvan deniz’i veya ‘Tatvan deryası’ olarak geçtiğini görülüyor. Mimar Sinan, Kanuni Sultan Süleyman döneminde İran’a düzenlenen seferde görev almış ve gölde geçişi sağlayacak gemilerin yapımı için çalışmıştı. Bunu kaleme alan tarihçi Sai Mustafa Çelebi de o dönemde gölün ismini ‘Tatvan denizi’ olarak birçok kez kullanmış.”
Süleymaniye Kütüphanesi’nde Hacı Mahmut Efendi’nin yazdığı 4911 numarada kayıtlı bulunan eserde de ‘Tatvan denizi’ ibaresine yer veriliyor.
