Yıldız, Türkiye’nin enerji sınırlarının genişlemek zorunda olduğunu söyledi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, 4 milletvekilinin Genel Kurul’a başörtüsüyle girmesine ilişkin, “Dün bu problemin artık TBMM Genel Kurulu’nda ve bütün diğer kamu kurumlarında çözülmüş olmasının tarihi günü yaşandı” dedi.
Yıldız, Meclis’te gazetecilerin sorularını yanıtladı. Dün 4 milletvekilinin başörtüsüyle Genel Kurul’a katıldığının hatırlatılması üzerine Yıldız, konunun Türkiye siyasi tarihinin ve sosyal hayatının önemli problemlerinden biri olduğunu belirterek, “Hamdolsun dün bu problemin artık TBMM Genel Kurulu’nda ve bütün diğer kamu kurumlarında çözülmüş olmasının tarihi günü yaşandı” diye konuştu.
Bunun bir normalleşme süreci olduğunu vurgulayan Yıldız, şunları söyledi:
“Türkiye’nin yapacak çok fazla işi var. Türkiye’nin enerjisini teksif edeceği, yoğunlaştıracağı çok fazla konu var. Vatandaşamızın, halkımızın giyimiyle, kuşamıyla, anlatım tarzlarıyla, inanış tarzlarıyla her birisiyle TBMM bir temsil makamıdır. Bu temsilin en yüksek derecede gösterildiği bir makamdır. Başı açıklarımızın da başı örtülülerimizin de temsil edildiği bir makam olacaktır. Ben bundan sonra Türkiye’nin daha ileriye bakmasıyla alakalı yapacak işlerine yoğunlaşması gerektiği kanaatindeyim. Geriye dönük problemlerimizin çözülmesinden daha ziyade ileriye dönük Türkiye’nin büyümesine, ilerlemesine, gelişmesine konacak katkılarla alakalı yoğunlaşmamız lazım. Hayırlı uğurlu olsun diyorum.”
“BİZİM HERHANGİ BİR TARAFI TUTMAK DİYE BİR KONUMUZ OLMAZ”
Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi Doğal Kaynaklar Bakanı Ashti Hawrami’nin, birinci hattın dışında 18-24 ay arasında yeni bir boru hattının yapılacağını söylediğinin belirtilerek, “Türkiye bu projelere nasıl bakıyor?” sorusu üzerine Yıldız, merkezi Irak hükümetiyle hem doğalgaz hem petrol aramalarıyla alakalı geliştirdikleri anlaşmalar ve projeler ile Kuzey Irak ile alakalı yaptıkları sözleşmeler bulunduğunu belirtti.
Türkiye’nin petrol ve doğalgaz ihtiyacını farklı ülkelerden karşılamak durumunda olduğunu ifade eden Yıldız, “Nasıl biz Rusya’dan, Azerbaycan’dan, Nijerya’dan doğalgaz alıyorsak, hemen yanıbaşımızdaki Irak’tan da bunu tedarik edebiliyor olmamız lazım. Tabii bu son iki gün içerisinde yaptığımız görüşmelerin, şu ana kadar yaptığımız özel hukuk hükümlerine ait olan ticari sözleşmelerin daha olgunlaşması anlamına geldiğini söylemem lazım” dedi.
“Olgunlaşmayı biraz daha açabilir misiniz?” sorusu üzerine Yıldız, “İster Genel Enerji isterse Irak’ın kuzeyinde, güneyinde, merkezinde üretim yapan bütün tesislerin ham petrolünü dünya pazarlarına sunma işidir bu. Biz bu manada dünya pazarlarına Kerkük-Yumurtalık ham petrol hattından bunu sağlayacağız. Bildiğiniz gibi 70 milyon tonluk bir kapasitedir bu. Baku-Tiflis-Ceyhan ham petrol boru hattından daha da kapasiteli bir boru hattıdır. Bu hattın tamamının dolması demek hem Irak’ın gelirlerini artırması hem de Türkiye’nin artırması demek. Biz ortak bir paydada buluşmayı hep beraber ümit ediyoruz ve inanıyoruz. Merkezi Irak hükümeti ile bir gerginliğin gerekçesi olmayacaktır. Tam tersi ortak paydaya konabilecek bir ortak çıkarın gerekçesi olacaktır” şeklinde konuştu.
Hem Irak Başbakan Yardımcısı Hüseyin Şehristani hem de Ashti Havrami ile görüştüklerini anımsatan Yıldız, şöyle devam etti:
“Bizim herhangi bir tarafı tutmak diye bir konumuz olmaz. Böyle bir tercihimiz olmaz. Çünkü bütün bu kazanımlar Irak halkının tamamınındır. Ondan dolayı ‘Merkezi Irak mı yoksa Kuzey Irak mı’ diye bir tercih sorusu yanlış olur. Bütün Irak halkıyla alakalı normalleşmenin, orayla alakalı gelirlerin artırılması komşu ve kardeş ülke Türkiye’nin hedefleri arasındadır. Siyasi sınırlar sabit kalmak kaydıyla Türkiye enerji sınırlarını her ülkede genişletmek durumundadır. Çünkü yerli kaynaklarından, petrol ve doğalgazdan daha fazlasını tedarik etmek, bu talebi daha fazla oluşturmak durumundadır. O açıdan bizim şu anda mevcut petrol boru hattıyla alakalı atıl kapasitenin kullanılması yine Irak adına doğru bir iş olacaktır.
Merkezi Irak hükümetinin 2 temel büyük hassasiyeti var. Bunlar doğru hassasiyetler. Bir tanesi miktarın belirlenmesi, buradan geçecek olan ham petrol varilin belirlenmesi, diğeri de paralandırılması ve bunun tahakkuk edilmesidir. Türkiye bütün bu hassasiyetlere tabiki dikkat gösterecektir. Türkiye bir hukuk devletidir. Türkiye sınırından herhangi bir malın girip çıkması bırakın yalnızca ham petrol ve doğalgazı diğer bütün kalemlerle alakalı ticarileşen gümrük mevzuatına tabi konulardır. O yüzden buradaki oluşacak bütün artı gelirlerin, Irak adına Irak’ın normalleşmesi adına konan bir katkı olacağını ve Türkiye’nin de talebinin, ihtiyaçlarının karşılanmasıyla alakalı konular olacağını bir kez daha belirtmek isterim.”
PETROL BORU HATTI
Yıldız, “Türkiye gündeme gelen ikinci boru hattı için nasıl bir rol aynayacak?” sorusuna da şu yanıtı verdi:
“Basra civarındaki petrollerin yani merkezi Irak hükümetinin gerek Bağdat’ın gerekse Bağdat’ın güneyindeki petrollerin Hürmüz’den çıkmasının belli bir kapasitesi var. Bunun, artan kapasitenin daha sağlıklı bir yoldan dünya pazarlarına ulaştırılmasının yolu yine Türkiye üzerindedir. Görüşmelerimizde, ‘Basra tarafından gelecek yaklaşık 1.200 kilometrelik boru hattının ortaklık çalışmasında, yapımında, müteahhitinde ve dizaynında Türkiye’ye olmak ister misiniz’ diye sormuşlardı. Biz de ‘evet’ dedik. Bunu ortak olarak yapabiliriz, yalnız başımıza da yapabiliriz, finansman konularıyla alakalı herhangi bir sıkıntının olmadığını söylemiştik. Yeni bir boru hattının merkezi Irak yönetiminin ihtiyaçlarını sağlayacak ve giderecek bir boru hattının yapılması bu manada doğru olacaktır. Dün sayın Neçirvan Barzani ve sayın Ashti Hawrami ile yaptığımız görüşmelerde bu manada her iki taraf için de bunu Irak’ın tamamı olarak da kastediyorum son derece olumlu ve güzel gelişmelerin olduğunu ve bundan sonraki süreçte de bunların devam edeceğeni belirtmek isterim.”
Yıldız, “Kasım ayı geldi doğalgaza zam bekleyelim mi?” sorusuna, “Doğalgaza zam yok” yanıtını verdi.
