Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Kıbrıs müzakerelerinin, Crans Montana’da kaldığı yerden devam etmesine sıcak bakmadıklarını, böyle bir şeyi kabul etmediklerini söyledi.
Cumhurbaşkanı Tatar, Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreterinin Kıbrıs için görevlendirdiği özel danışmanı Jane Holl Lute‘u, Cumhurbaşkanlığı’nda kabul etti.
Yaklaşık 3 saat süren görüşme sonrası değerlendirmelerde bulunan Tatar, Kıbrıs’ta artık yeni bir dönemin başladığını, 52 yıldır federal temelde yapılan görüşmelerden sonuç çıkmadığını ve bunun en iyi bilenlerden birisinin Crans Montana sürecini yaşayan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres olduğunu belirterek, dolayısıyla artık egemen eşitliğe dayalı, yan yana yaşayan ve iş birliği içinde olan iki devletin müzakere sürecinin önemli olabileceğini ifade etti.
Tatar, Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun çağrısıyla, BM öncülüğünde, garantör ülkelerin de katılımlarıyla 5+1 formatında gayri resmi bir toplantının yapılması, orada Kıbrıs’ın yeni gerçeklerini ifade etme şansının ortaya çıkması ve ondan sonra başlayabilecek müzakere süreçlerine yeni bir zeminin kazandırılmasının gerekçelerini Lute’a detaylı olarak anlattıklarını aktardı.
Cumhurbaşkanı Tatar, “Kıbrıs Türk halkı Ada’da yaşayan iki halktan biridir. Kıbrıs Türk halkının tarihten gelen anlaşmalardan egemenlik hakkı vardır, bu topraklarda barış, huzur ve güvenlik içinde yaşama şansı vardır. Diğer tarafın (Rum kesimi) domine etmeyeceği ve bizlerin self determinasyon hakkımızı kullanabileceğimiz bir ortamın yaratılması için bir sürecin başlaması gerektiğini kendisine (Lute) detaylı bir şekilde ifade ettik.” dedi.
Kıbrıs Türk halkının 1974’ten beri müzakere süreçlerinde gösterdiği iyi niyete rağmen Annan Planı ve Crans Montana’da olduğu gibi bir karşılık bulamadığını ve bu zeminde bir müzakere sürecinin bundan sonra da netice veremeyebileceğini söyleyen Tatar, yeni bir sürecin başlatılmasını Kıbrıs Türk halkının hak ettiğini ifade ettiğini belirtti.
Tatar, bugün Kıbrıslı Türk gençlerin ambargolardan dolayı uluslararası spor müsabakalarına katılamadığını, ekonomik, siyasi ve kültürel ambargoların KKTC’nin gelişmesini engellediğini, KKTC’ye direkt uçuşlara bile müsaade edilmediğini ve esas mağdur olanın Kıbrıs Türk halkı olduğunu ifade etti.
Kıbrıs Türk halkının dünyaya açılması noktasında artık yaratıcı fikirler gerektiğini vurgulayan Tatar, bu konuları Lute’a açıklıkla ilettiğini bildirdi.
“Artık Kıbrıs’ın eski Kıbrıs olmadığını Lute’a ilettik”
Tatar, Rum tarafının da beklentileri olabileceğinin, bu ortamı oluşturmanın BM ve diğer tarafların görevi olduğunun altını çizerek şöyle devam etti:
“Doğu Akdeniz’de son yıllarda yaşananlarla artık Kıbrıs’ın eski Kıbrıs olmadığını, hidrokarbon kaynakları nedeniyle bölgenin gelişmekte olduğunu ve çok daha stratejik olduğunu Lute’a ilettik. Eğer Kıbrıs’ta sürdürülebilir, adil ve kalıcı bir anlaşma olacaksa bütün bu gelişmelere bağlı olarak yeni birtakım süreçlerin de değerlendirilmesi gerektiğini kendisine ifade ettik.”
Lute’un bunları dinlediğini, notlar aldığını ve sorular sorduğunu anlatan Tatar, o sorulara ayrıntılı cevaplar verildiğini söyledi.
Tatar, Lute’un bu akşam Rum lider Nikos Anastasiadis ile görüşeceğini, ihtiyaç halinde tekrar kendisiyle görüşebileceğini belirtti.
“5+1 konferansın mutlaka olması gerektiğini söyledim”
Cumhurbaşkanı Tatar, şunları kaydetti:
“Ben kendisine (Lute’a) 5+1 konferansın mutlaka olması gerektiğini söyledim. Bu konferansta bütün görüşlerimizi paylaşmak durumunda olabileceğimizi ilettik. Kıbrıs’ın gerçekleri, pozisyonu ve konjonktür çok daha değişik bir durumdadır. Kıbrıs’ta değişen durum, son gelişmelere de bağlı olarak artık Kıbrıs’ta egemen eşitliğe dayalı, yan yana yaşayan iki devlet modelini daha fazla ortaya çıkarmaktadır. Buna daha fazla ihtiyaç vardır çünkü 52 yıldır yapılan federal temelde görüşmelerden hiçbir netice çıkmadı. Son gelişmelerle, Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon zenginliklerinin araştırılması, Türkiye’nin pozisyonu ve bizlerin beklentileri artık bizleri buraya getirmiştir. Bunları detaylarıyla anlattık.”
Tatar, “Kıbrıs müzakerelerinin, Crans Montana’da kaldığı yerden devam etmesine biz sıcak bakmıyoruz, böyle bir şeyi kabul etmiyoruz. Bunu defalarca söyledik, bugün de ifade ettik.” dedi.
Jane Holl Lute’un buradan Yunanistan’a geçeceğini, Türkiye’ye de gidebileceğini söyleyen Tatar, Lute’un 5+1 konferansa zemin olup olmadığını araştıracağını ve bunu Guterres’e ileteceğini bildirdi.
