Dünyada son yılların en büyük sorunları arasında küresel ısınma ilk sıralarda yer alıyor. Türkiye de küresel ısınmanın sonuçlarından etkilenen ülkeler arasında.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, bu kış mevsiminde kar yağışları geçmiş senelere göre oldukça düşük. Önceki yılların bu zamanlarında kar kalınlığı 3 metrelere ulaşabilirken bu yıl kar kalınlığı ortalama insan boyunu aşamadı.
Etkili bir kar yağışı geliyor
Meteoroloji uzmanlarının tahminlerine göre cuma günü başlayacak ve Türkiye’nin büyük bölümünü etkisi altına alacak soğuk hava dalgasındaki kar yağışının günlerce kalma ihtimali oldukça yüksek.
Doğu Avrupa üzerinden gelen soğuk hava ve Orta Akdeniz’den gelen siklonla Türkiye’yi etkisi altına alacak kar yağışının 1987, 2002 ve 2004’teki kar yağışları gibi etkili olması bekleniyor.
1987 yılının mart ayında İstanbul’da kar yağışı etkili olmuş ve bazı noktalarda kar kalınlıkları 1 metreyi aşmıştı.
Kandilli Rasathanesi verilerine göre, İstanbul’da 1987’de 4-14 Mart tarihleri arasındaki günlük ortalama hava sıcaklığı sıfırın altında 2,2 derece olarak kaydedilmişti.
Cuma günü Türkiye’nin büyük bölümünü etkisi altına alması beklenen soğuk hava dalgası, sıcaklıkları ortalama 5 ila 15 derece arasında düşürecek.
“Meteorolojinin uyarılarına dikkat edilmeli”
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, AA muhabirine yaptığı açıklamada, küresel tahminlere göre cuma gününden itibaren Türkiye’nin soğuk hava dalgası etkisi altına gireceğini söyledi.
Türkiye’de şu anda Avrupa üzerinde oluşan alçak basınç alanlarının etkisi ile güneyli rüzgarların hakim olduğunu belirten Toros, “Dolayısıyla mevsim normalleri üzerinde bir sıcaklık yaşıyoruz. Atmosferik sayısal model sonuçlarına göre Avrupa üzerindeki alçak basınç alanı doğuya doğru hareket ederek cuma günü Ukrayna üzerine kadar ilerliyor. Kuzey Avrupa üzerinde yüksek basınç alanı oluşuyor.” diye konuştu.
Toros, her iki sistemin etkisiyle Türkiye’ye soğuk havanın taşındığını vurgulayarak, şöyle devam etti:
“Hafta sonu orta Akdeniz’de oluşan alçak basınç sisteminin doğuya doğru ilerleyerek, önümüzdeki hafta ülkemizde bol yağış bırakması ihtimali var. Hava sıcaklıklarının cuma gününden itibaren azalması ve yağışların çoğu yerde yoğun kar yağışı şeklinde oluşması bekleniyor. Ayrıca sistem geçişi sırasında zaman zaman kuvvetli rüzgarlar oluşabilir. Oluşabilecek şiddetli yağışlardan, kuvvetli rüzgarlardan, don ve buzlanmalardan olumsuz etkilenmemek, can ve mal kayıpları yaşamamak için MGM tahminlerine ve uyarılarına dikkat edilmesi son derece önemlidir. Ayrıca Meteoroloji literatüründe ‘tulpar fırtına’ diye bir soğuk hava dalgası yoktur. Bunun gibi açıklamalar yanlıştır.”
“Akdeniz’de gelişen siklonlar Türkiye’ye bolca yağış getiriyor”
Newcastle Üniversitesi Araştırmacısı, Atmosfer Bilimci Dr. Abdullah Kahraman ise Avrupa’nın kuzeyini etkisi altına alan soğuk ve karlı havanın Hollanda ve İngiltere’nin doğusu dahil pek çok yerde uzun yıllardır görülmemiş kar yağışlarına neden olduğunu belirtti.
Yerdeki kar örtüsünün havanın hızla soğumasına ve yüksek basınç gelişimine neden olduğunu vurgulayan Kahraman, “Soğuk yüksek basıncı kışın Sibirya üzerinde sıkça görürüz. Önümüzdeki günlerde Avrupa üzerinde 1045 milibar kadar ulaşan basınç değerleri tahmin ediliyor.” diye konuştu.
Kahraman, Türkiye’nin cuma gününden itibaren soğuk hava dalgası etkisi altına gireceğini anlatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Simülasyonlara göre yüksek basıncın etkisiyle çok soğuk hava kütlesi önce Doğu Avrupa’ya, zamanla Balkanlar ve Türkiye’ye taşınıyor. Önce Atlantik Okyanusu’ndan gelen, Akdeniz üzerinden Balkanlar’a ulaşacak bir siklon, ardından Akdeniz’de gelişen siklonlar Türkiye’ye bolca yağış getiriyor. Özellikle hafta sonundan itibaren ağırlıkla kar beklentisi var. Türkiye’de beklenen kar yağışının 1987’de, 2002’de ve 2004’te görülen yoğun kar yağışlarına benzer olma durumu söz konusu. Modellere göre Marmara Denizi’nin güney ve doğusu, Karadeniz, Kuzey Ege çevrelerinde günlerce sürecek, hayli fazla kar yağışı bekleniyor. Ancak bölgesel ve şehir bazlı detaylar için henüz erken.”
“Meteoroloji literatüründe ‘Tulpar fırtına’ diye bir soğuk hava dalgası yok”
Kar beklentisinin önceden tahmin modelleriyle tespit edilmesinin önemli olduğunun altını çizen Kahraman, yine de haftalar öncesinden kar tahmininin yanılgılara neden olabileceğini, atmosfer modellerinin kar hadiselerinde 3-5 günden sonra spekülatif olabileceğini ifade etti.
Kahraman, meteoroloji meraklılarının sosyal mecralardan tahminlerini paylaştıklarını aktararak, şunları kaydetti:
“Son dönemde medyada kendini ‘meteoroloji uzmanı’ diye tanıtan kişilere prim verilmemesi gerekiyor. Teknik eğitimden geçmemiş, internetten bazı modelleri takip eden kişilerin sorumsuz açıklamalarını insanlar resmi hava tahmini zannedebiliyor. Bu duruma insanlar dikkat etmeli. Türkiye’ye gelmesi beklenen soğuk hava dalgasıyla birlikte tulpar fırtınanın da geleceğini bazı kişiler ortaya atmış durumda. Meteoroloji literatüründe ‘tulpar fırtına’ diye bir soğuk hava dalgası yok. İnsanlar resmi makamlardan yapılmayan bu tarz açıklamalara itibar etmesinler. Özellikle MGM web sitesi ve uygulamasında açıklamaları takip etsinler.”
