Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumunca (AKDTYK) Başkanı Derya Örs, yaptığı açıklamada, ilk kez 1986 yılında verilmeye başlayan ödülle, “Yurtta sulh cihanda sulh” özdeyişi çerçevesinde, uluslararası ve iç ilişkilerde barışçıl tutum izleyen, savaşın son çare olduğunu düşünen Atatürk’ün, barışa verdiği önemin dünyaya tanıtılmasının amaçlandığını anlattı.
Şimdiye kadar uluslararası isimlerin de aldığı ödülün yeterince tanıtılamadığını ifade eden Örs, “Ama bundan sonrası için öyle olmayacağını umuyoruz çünkü bu ödülün hem verilmesi hem de takdimiyle ilgili süreçlerde yüksek protokol söz konusu. İnşallah belirlenecek kişi veya kurum, 19 Mayıs 2015’te yapılacak törenle ödülünü cumhurbaşkanımızın elinden alacak. Bu yeni bir fırsat, önceden kapanan bu kapının yeniden açılması… Ödül, gerçekten dünya barışı başta olmak üzere ülkemizin, yakın çevremizin, bölgesel barışımızın önemli aktörlerinden teklif edilenler arasında ilgili heyetlerin uygun göreceği bir isme verilecek” değerlendirmesinde bulundu.
Örs, Nobel’in dinamiti bulan kişi olması ve bu zamana kadar savaşan adamlara da ödül verilmesi dolayısıyla Nobel Barış Ödülü ile Atatürk Barış Ödülü’nün kıyaslanamayacağını belirtti.
Atatürk Barış Ödülü’nü çok önemsediklerini vurgulayan Örs, ödülün dünyaca bilinen ve yüksek değer atfedilen bir taltife dönüşmesi temennisinde bulundu.
Atatürk Uluslararası Barış Ödülü
Dünya barışına, uluslararası dostluk ve iyi niyetin geliştirilmesine hizmet eden gerçek ve tüzel kişilere verilen ödül, 1986-2000 yılları arasında verildi. 1993 yılından itibaren Kurum kanununda bazı maddelerin kaldırılması üzerine mevzuatta meydana gelen eksiklikler nedeniyle 2000’den sonra verilemedi.
Yeniden yapılanma sürecinin ardından Atatürk Uluslararası Barış Ödülü Yönetmeliği’nin, “Sonu (0) ve (5) ile biten yıllarda verilir” hükmü gereğince 2015 yılında verilecek ödül için çalışmalara başlandı.
Ödül için Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, İslam Konferansı Teşkilatı Genel Sekreteri, Unesco Türkiye Milli Komitesi, Türkiye’deki yabancı misyon şefleri, üniversitelerin senatoları, ödül kurulu üyeleri, sivil toplum kuruluşları ile daha önce Atatürk Uluslararası Barış Ödülü’nü almış kişi ve kurumlar, 29 Ekim’e kadar aday gösterebilecek.
Atatürk rölyefi işlenmiş bir plaket, rozeti, berat ve para ödülünden oluşan ödüle 1986 yılında Eski Nato Genel Sekreteri Joseph Luns, 1987’de Federal Almanya Cumhurbaşkanı Richard Von Weizsaecker, 1989’da Japon Prensi Takahiko Mikasa, 1990’da 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren, 1992’de Nelson Mandela, 1995’te Türkiye Kızılay Derneği, 1996’da UNICEF, 1997’de Bosna-Hersek Türk Barış Gücü Görev Kuvveti, 1998’de Prof. Dr Bernard Lewis, 1999’da Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev ve 2000 yılındaysa KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş layık görüldü.
Mandela ödülü kabul etmezken, 1988, 1991, 1993 ve 1994 yıllarında ise ödül verilmedi.
