Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Stratejik İletişim Merkezi (STRATİM) tarafından düzenlenen 4. İstanbul Forumu’nun açılışında yaptığı konuşmada, Orta Doğu’da artık köklü bir paradigma değişikliği yaşandığını, yüzyıllık statükonun kendisine eşlik eden tüm köhneleşmiş yapılarla birlikte yıkılmakta olduğunu kaydetti.
Gül, Orta Doğu’da kökeninde toplumsal hareketlerin yer aldığı kapsamlı bir değişim süreci yaşandığını ifade ederek, şöyle konuştu:
“Birçok ülkede değişimin tetikleyicisi ülke içi toplumsal talep ve baskılardır. Bugün halkların talebi, kendilerini yönetenler ile aralarındaki ilişkinin meşruiyet temelinde sürmesi ve rejimlerin halkın iradesine dayanmasıdır. Dolayısıyla geri döndürülemez niteliktedir. Bu sürecin sonunda içinde yaşadığımız bu bölgede, beşeri coğrafyada devlet ve iktidar anlayışında köklü değişiklikler gerçekleşmekte, yeni bir düzenin kurulması kaçınılmaz olacaktır.”
Mısır’daki demokrasi yolculuğu kesintiye uğradı
Cumhurbaşkanı Gül, Orta Doğu ve Kuzey Afrika bölgesinde dönüşüm sürecindeki en kritik ülkenin Mısır olduğunu dile getirerek, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Maalesef Mısır’daki tarihi demokrasi yolculuğu 2. yılını doldurmadan kesintiye uğramıştır. Yaşanan olumsuz gelişmelere rağmen, Mısır halkının tarihi birikimiyle bu sorunu aşabileceğine inanıyorum. Mısır’ın gelişimini inşa etmekle asli sorumluluk elbette, tüm Mısır halkına aittir. Mısır’ın müreffeh ve güçlü bir ülke olmasını en fazla biz isteriz. Mısır’ın kendi enerjisini tüketmeden, bir an önce demokrasiye dönmesini ve ekonomik kalkınmasını hızlandırmasını, samimiyetle arzu ediyoruz. Zira Mısır’ın istikrarının zedelenmesinden tüm Arap alemi, Akdeniz, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ile nihayi tahlille tüm uluslararası camia zarar görür. Türkiye olarak, Mısır’la kadim dostluk ve kardeşlik ilişkilerimizin ortaya çıkan görüş ayrılıklarını aşabilecek kadar güçlü olduğuna da inanıyorum.”
Suriye’deki kriz
Suriye’deki krizin giderek derinleştiğini, on binlerce insanın hayatını kaybettiğini, milyonlarca insanın mülteci durumuna düştüğünü anlatan Gül, yıkılan kasaba ve şehirlerden adeta istatistiki verilerden bahsedilirmiş gibi söz edillmesinin insanlık adına esef verici olduğunu kaydetti.
Orta Doğu’nun tamamen bu silahlardan arındırılmasının, Orta Doğu’da kalıcı ve barışı getirecek tek yol olduğuna dikkati çeken Cumhurbaşkanı Gül, şöyle konuştu:
“O açıdan kimyasal silahların, ki bu büyük problemler düşünüldüğünde çok küçük bir adımdır, yine de büyük düşünceleri çok daha geniş bir vizyonun ilk adımı da olabilir, cesaret verici de olabilir. Bunu bu bağlamda söylemek istiyorum, ayrı bir konu bu… Bu bağlamda ABD ve İran liderlerinin başlattıkları doğrudan yapıcı temasları da önemli buluyor ve destekliyoruz. Başta Suriye olmak üzere bölgedeki diğer problemlerin çözümüne de bu yakınlaşma iyi niyetli ve netice verici bir şekilde gelişirse çok katkısı olacağına samimi olarak inanıyorum. Öte yandan Suriye konusu, maalesef kimyasal silahların tasfiyesine indirgenemeyecek kadar büyük bir bölgesel ve uluslararası mesele niteliğindedir. Suriye’deki bu büyük insanlık dramının, bölgesel istikrar ve güvenliğe tehdit teşkil eden iç savaşın artık bir an önce sona erdirilmesi gerekmektedir.”
Krizinden çıkışın yolu
Cumhurbaşkanı Gül, Suriye konusundaki görüşlerini aktarmayı, şu sözlerle sürdürdü:
“Suriye krizinden çıkışın yolu BM Genel Kurulu konuşmamda da belirttiğim gibi, başından beri eksik olan kapsamlı, diplomatik ve siyasi çözümdür. Başından beri kapsamlı bir stratejinin olmadığını görüyoruz. Bu süreçte Cenevre 1’de yapılan hatalar tekrarlanmamalı, diplomatik muğlaklığa yer bırakılmamalıdır. Eğer yine burada diplomatik bir muğlaklık söz konusu olursa herkes istediği yere çekecek, süreç giderek uzayacak, ne olacağı belli olmayacaktır.”
Gül, uluslararası camianın Suriye halkının tamamının özgür iradesinin tecelli edeceği bir siyasi ortamı tesis etmesi gerektiğini kaydederek, “Gerçek anlamda Suriye halkının tamamının iradesi nedir? Bunu ortaya çıkarabilecek ortamı sağlamak en kritik meseledir. Bununla ilgili muhakkak ki çok ciddi prensiplerin, ilkelerin, gerektiğinde gücün ortaya konması şarttır ” dedi.
