Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü, Soma’daki maden faciasına ilişkin yayımladığı bilgi notunda, olayın meydana geldiği 13 Mayıs Salı günü, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız başkanlığında kurulan kriz masası ve koordinasyon ekibi ile krize ivedilikle müdahale sağlandığı, devletin tüm kurum ve imkanları seferber edildiği belirtildi.
Oluşturulan koordinasyon ekibinde, Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD), Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı’ndan yetkililerin bulunduğu heyetlerin yer aldığı, Başbakanlık tarafından da olay nedeniyle 13-15 Mayıs’ta 3 günlük milli yas ilan edilerek, bayrakların yarıya indirildiği hatırlatıldı.
Facia nedeniyle yurt genelinde konser ve çeşitli eğlence etkinliklerin iptal edildiği, Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ın da Arnavutluk’a yapacağı resmi ziyareti iptal ederek, 14 Mayıs Çarşamba günü Soma’ya gittiği kaydedilen açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Başbakan Erdoğan, Soma’da yaptığı açıklamada, olayla ilgili olarak, facianın en ince ayrıntısına kadar incelenerek manen ve madden gerekenin yapılacağını ifade etmiştir. Kömür madeninin işletmesini yapan şirketin verdiği bilgiye göre, facianın meydana geldiği saatlerde madende 787 işçi bulunmaktaydı. 363’ü olayın hemen ardından olmak üzere arama kurtarma çalışmaları sonunda 486 vatandaşımız sağ olarak kurtarılmıştır. Yaşanan olayda 301 vatandaşımız hayatını kaybetmiştir.”
Hayatını kaybedenlerin isim listesinin AFAD’ın internet sitesinden kamuoyu ile paylaşıldığı anımsatılan açıklamada, facianın ardından ilk olarak Manisa’daki AFAD ekibinin olay yerine gittiği, AFAD koordinasyonunda Zonguldak’tan 19 kişilik Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) uzman arama kurtarma ekibinin, beraberindeki ekipmanla 45 dakika içinde Genelkurmay Başkanlığı’na ait uçakla Balıkesir’e, oradan da 2 helikopterle Soma’ya ulaştığı bildirildi.
İlk günün sonunda, Zonguldak’tan gelen ekiplerin yanı sıra TTK’ya ait 120 personel, İzmir, Manisa, Balıkesir, Uşak, Afyonkarahisar, Denizli, Sakarya İl AFAD ekipleri, Sağlık Bakanlığı 112 Acil Sağlık Hizmetleri ve UMKE ekiplerinin yanı sıra Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan din görevlileri ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’ndan psikososyal çalışmacıların alanda görevlendirildiği, ayrıca bölge belediyelerden de yeteri sayıda cenaze nakil aracı ile cenaze yıkama aracının alana sevk edildiği belirtildi.
“2 bin 743 personel, 258 kara aracı ve 9 hava aracı faaliyetlerde bulundu”
Kazanın hemen ardından başlayan arama kurtarma çalışmalarının 4 gün sürdüğü ve 17 Mayıs Cumartesi günü madendeki tüm işçilerin çıkarıldığı kaydedilen açıklamada, şunlar bildirildi:
“Arama kurtarma çalışmaları süresince AFAD, 156 personel ve 45 araçla; Genelkurmay Başkanlığı 1 uçak ve 2 helikopterle; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 226 personel ile çalışmalara katılmıştır. Sağlık Bakanlığı 405 personel, doktor ve hemşire, 6 hava aracı, 62 ambulansla bölgede hizmet vermiştir. Kızılay, bölge halkına hizmet vermek üzere 100 personel, 12 araçla bölgede çalışmalarını yürütmüştür. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Ankara, İstanbul, Balıkesir, Denizli, İzmir, Manisa büyükşehir belediyeleri, Uşak ve Kütahya belediyeleri, personel ve araçlarıyla Soma’daki çalışmalara katılmıştır. Olayın ardından Soma’ya intikal eden sivil toplum kuruluşları arama kurtarma çalışmalarına destek vermiş ve yardım kampanyaları başlatmıştır. Soma’da arama kurtarma çalışmaları, yaralıların tedavisi, hayatını kaybedenlerin defin çalışmaları ve yakınlarının rehabilitasyonu ve çeşitli ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik toplamda 2 bin 743 personel, 258 kara aracı ve 9 hava aracı faaliyetlerde bulunmuştur.”
Tespit çalışmaları
Olay mahallinde ve cenazelerin taşındığı Kırkağaç’ta birer sahra hastanesi kurulduğu, bu hastanelerde 280 personelin görev yaptığı belirtilen açıklamada, “Bu iki hastanede, şehitlerin ve yaralıların aileleriyle irtibat kurulmuştur. DNA testleri yapılarak, eşleştirmeler sonucunda şehitler ailelerine teslim edilmiştir” değerlendirmesinde bulunuldu.
Olayda hayatını kaybeden tüm vatandaşların cenazelerinin 17 Mayıs Perşembe günü itibarıyla ailelerine teslim edildiği, sahadaki psikososyal destek faaliyetlerinin ise AFAD koordinasyonunda devam ettiği bildirildi.
Sağlık Bakanlığı ve Türk Kızılay’ı tarafından Manisa, İzmir, Balıkesir ve Kütahya’da ev ziyaretlerini gerçekleştirecek psikososyal meslek elemanlarına bir günlük “Afetlerde Travma ve Psikososyal Destek Eğitimi” verildiği ifade edilen açıklamada, bu eğitim ile 47 sosyal çalışmacı, 45 psikolog, 22 psikiyatri uzmanı, 47 aile hekimi ve 13 idari personel olmak üzere toplam 174 psikososyal meslek elemanına ulaşıldığı belirtildi.
Diyanet İşleri Başkanlığı’na bağlı 428 din görevlisinin de Soma’ya intikal ederek cenaze defin ve tekfin işlemlerini yerine getirdiği ifade edilen açıklamada, şunlar kaydedildi:
“Balıkesir’e bağlı Savaştepe’de toplu cenaze namazı Diyanet İşleri Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez tarafından kıldırılmış, cenaze evlerine taziye ve teselli ziyaretleri gerçekleştirilmiştir. Tüm yurtta cuma hutbesinde Soma konusu işlenmiş ve okunan hatimlerin duaları yapılmıştır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından başlatılan akut dönem taziye ziyaretleri kapsamında 4 ilde 236 psikososyal meslek elemanı ile toplam 272 aileye ulaşılmış, bu ailelerden 235’ine cenaze masrafları için nakdi yardım yapılmıştır. Yardımlar için Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından Sosyal Yardımlaşma Vakfı’na 1 milyon 300 bin TL aktarılmıştır. Milli Eğitim Bakanlığı, Okul Odaklı Kriz Müdahalesi planlayarak, 14 Mayıs’tan bu yana, 83 psikolojik danışman ile 79 okulu ziyaret etmiş, öğretmen ve öğrencilerle destek programlarını yürütmüştür. Önümüzdeki süreçte 3 il için toplam 257 okulda 4 bin 453 öğretmene ve 68 bin öğrenciye kriz müdahalesi eğitimi planlanmaktadır. Gençlik ve Spor Bakanlığı tarafından ise alana 39 kişiden oluşan 13 ekip görevlendirilmiştir. Psikososyal açıdan durum tespiti yapan bu ekipler, iyileştirme dönemi içinde kazadan etkilenen ailelerin gençleri için burs imkanı, spor aktiviteleri ve gençlik çalışmaları planlamaktadır.”
Adli ve idari soruşturma
Olayla ilgili adli ve idari soruşturma başlatıldığı, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK) tarafında yürütülen soruşturma kapsamında otopsi işlemleri için 28 savcı görevlendirildiği belirtildi.
Açıklamada, “20 Mayıs’ta Akhisar Cumhuriyet Başsavcılığı, Soma’daki maden faciasıyla ilgili olarak gözaltına alınan 36 kişiden 8’inin tutuklandığını, 8’inin serbest bırakıldığını, 9’unun adli kontrol altına alındığı ve 11’inin de savcılık sorgusunun ardından serbest bırakıldığını bildirilmiştir” ifadesi kullanıldı.
Soma Cumhuriyet Savcılığı tarafından şüpheli olduğu tespit edilen 3 kişinin olay sırasında vefat ettiğinin anlaşıldığı belirtilen açıklamada, İş Teftiş Kurulu Başkanlığı müfettişlerinin yaptığı incelemeler sonrası, Soma’da maden faciası yaşanan ocakta bütün faaliyetlerin durdurulmasına karar verildiği bildirildi.
Sosyal haklar
Açıklamada, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 17 Mayıs Cumartesi itibarıyla hayatını kaybeden 242 madencinin adres tespiti ve dosya incelemelerini tamamladığı kaydedildi.
Ön incelemesi gerçekleştirilen dosyalardan 240 sigortalının dosyasının “ölüm geliri” bağlanmak üzere hazır hale getirildiği de belirtilen açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi:
“Bu dosyalardan 100 sigortalının toplam 250 hak sahibine ‘ölüm geliri’ bağlanmıştır. SGK tarafından, vefat eden vatandaşların eş ve çocuklarına; eş ve çocukları olmaması durumunda anne ve babalarına, anne ve babalarının olmaması durumunda kardeşlerine 2 çeşit gelir bağlanacaktır. (Ölüm Geliri: Hiçbir şart aranmaksızın brüt maaşlarının yüzde 70’i bağlanacak). (Ölüm Aylığı: Ölüm aylığı alınabilmesi, 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim ödeme şartına bağlı olup aylık miktarı kişilerin işe başlama tarihine göre belirlenecektir). Başbakanlık tarafından Soma’da hayatını kaybeden ve yaralanan vatandaşlarımız ve aileleri için yardım kampanyası başlatılmıştır. Toplanan yardımların tek elden yürütülmesi ve olaydan etkilenen madenciler ile yakınlarına ulaştırılması için AFAD görevlendirilmiştir. Başbakan Erdoğan, 20 Mayıs Salı günü yaptığı açıklamada, faciada hayatını kaybedenlerin yasal olarak vazife şehidi sayılmaları için gereken çalışmaların yapılması talimatını verdiğini belirtmiştir. Bu çerçevede hayatını kaybeden 301 kişinin anne ve babaları, kardeşleri ve çocukları şehit yakınlarının yararlandığı sosyal hak ve imkanlara sahip olacaktır.”
