TBMM Dışişleri Komisyonu Başkanı, Türkiye-ABD Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Büyükelçi Volkan Bozkır, ABD’de Kıbrıs sorunun çözümü konusunda önceki dönemlere göre daha olumlu bir hava edindiğini bildirdi.
Bozkır, Washington temaslarını AA muhabirine değerlendirdi. German Marshall Fund’un düzenlediği, ABD, İsveç ve ABD’nin dışişleri bakanlıkları ve sivil toplum örgütleri ile akademisyenlerinin bir araya geldiği Üçlü Strateji Grubu toplantısına katılan Bozkır, toplantılarda özellikle Kıbrıs konusundaki gelişmeler, Ukrayna krizi, Türkiye’deki yerel seçimler ve İran gibi konuları ele aldıklarını söyledi.
Kıbrıs meselesine ilişkin soru üzerine de Bozkır, “Buradaki toplantılarda genel hava benim daha önceki katıldığım toplantılara oranla Kıbrıs sorununa bu sefer çözüm bulma ihtimalinin daha fazla olduğu yolunda” dedi.
Adada şu anki şartların çözümü kolaylaştırabileceğine işaret eden Bozkır, bunlardan birini Annan Planı döneminde görülen adanın iki tarafı arasındaki ekonomik refah ve milli gelir düzeyi arasındaki büyük farkın artık iyice kapanması olarak gösterdi.
Bozkır, yeni ortaya çıkan doğalgaz rezervlerinin de sorunu çözmede önemli unsur olabileceğine işaret ederek, “Bunun var olduğunun ve gerçekten önemli bir enerji kaynağı olduğunun ortaya çıkması halinde, nasıl taşınacağı noktasında, Kıbrıs sorunu çözümünün, Türkiye üzerinden yapılması önem kazanıyor. Tabii bu da çözümü kolaylaştırıcı bir faktör” diye konuştu.
Bozkır, diğer bir unsurun da Türkiye’nin KKTC’ye su transferi olduğunu belirterek, “Türkiye’den çok önemli miktar su, boru hattıyla nakledilecek ve belki gelecekte 10 misli artırılma imkanı var ve adanın tamamına iki kat yetecek kadar da bir su Türkiye’den de gidecek. Bu, susuzluk çeken adada, belki petrol, gaz kadar önemli bir unsur” dedi.
Bozkır, ayrıca Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin içinde bulunduğu ekonomik sıkıntılara da dikkati çekerek, “Kıbrıs sorunun çözümünden sonra ortaya çıkabilecek ekonomik imkanlar ile dost bir Türkiye’nin adaya sağlayabileceği yeni katıklar düşünüldüğünde, barışı kolaylaştıracak unsurlar olarak ortaya çıktı” değerlendirmesinde bulundu.
“AB’nin yapmadığını ABD gerçekleştirdi”
ABD Başkan Yardımcısı Joe Biden’ın Kıbrıs ziyaretinin adadaki sorunun çözümüne olası katkısına yönelik soru üzerine Bozkır, şunları kaydetti:
“ABD’nin, Kıbrıs sorunun çözümünün bu aşamaya gelmesinde çok büyük rolü olduğunu düşünüyorum. Avrupa Birliği’nin yapamadığını veya yapmak istemediğini ABD gerçekleştirdi ve gerçekten çok büyük aşama kaydedilmesinde ABD’nin rolü var. Biden’ın ziyareti de çok önemli. Çünkü 1962 yılından bu yana ilk defa bir ABD Başkan Yardımcısı adayı, bölünmüş bir adayı ziyaret ediyor. İki tarafa aynı şekilde itibar gösteriyor ve sanıyorum bu temasları sonrasında belki sürecin yavaşlama riski daha da azalacak. Tabii Türkiye’nin beklentisi, bütün bu tarama sürecinin, adadaki toplum liderleri, toplum temsilcileri arasında bu görüşmelerin tamamlanması ve eylülde bir referanduma gidilmesi. Sanıyorum bu takvime de uyulması bakımından Biden’in ziyareti kolaylaştırıcı bir etki yapacak.”
“Annan Planı ile başaramadığımız noktaya ulaşmada…”
Volkan Bozkır, “Geçmişe göre çözüm konusunda daha mı umutlusunuz?” soruya “Bu yıl Kıbrıs sorununun 51. yılı, oraya Türklerin katledilişi nedeniyle BM Barış Gücü’ün konuşlandırılmasının da 50. yıl dönümü. Bu 50 yıl döneminde, benim 40 yıllık Dışişleri Bakanlığı meslek hayatım boyunca Kıbrıs sorununda çok sayıda aşamalar, çabalar oldu ama belki burada en üst iki nokta vardır: Birisi Annan Planı’nın referanduma kadar ulaşmasıydı ama reddedildi. Şimdi belki bu aşama, Annan Planı’nında başaramadığımız noktaya ulaşmada sanıyorum benzer güçte bir aşama gibi görünüyor” karşılığını verdi.
“Ermeni tasarısı konusunda sanıyorum mesaj yerine ulaştı”
Bozkır, birkaç hafta önce TBMM Türkiye-ABD Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanlığına seçildiğini hatırlatarak, bu kapsamda Kongre’de temaslarda bulunmayı da önemsediğini kaydetti.
Kongre’deki görüşmelerinde ABD Senatosu Dışilişkiler Komitesi’nden geçen Ermeni tasarısını da gündeme getirdiklerini ifade eden Bozkır, “Tasarının Senato gündemine alınmaması, çok iyi düzeydeki Türk-Amerikan ilişkilerine zarar verecek bir adım olacağını ifade ettim. Sanıyorum mesajımız yerine ulaştı. Bu konuda Kongre üyelerinin ve senatörlerin gerekeni yapacaklarını ümit ediyorum ve bekliyorum” diye konuştu.
“Herkes Türkiye’nin bölgedeki rolünü takdir ediyor”
Türkiye-ABD Parlamentolararası Dostluk Grubu Başkanı Bozkır, şu anda ABD’nin gündemindeki ana konulardan birinin Suriye ve Ukrayna olması nedeniyle Kongre’deki toplantılarda bunların da konuşulduğunu kaydetti.
Türkiye’den özellikle Suriye konusundaki beklentilere yönelik soru üzerine Bozkır, “Türkiye’nin oradaki rolünün önemine herkes vakıf. Dolayısıyla Türkiye’nin bugüne kadar Suriye’de olsun, bölgede olsun oynamış olduğu rolü herkes çok takdir ediyor ve bir yandan da Türkiyesiz bir çözümün olmayacağının da herkes bilincine varmış durumda” dedi.
